Nieuwe Vogelatlas van SOVON

Onderstaand bericht ontvingen we van de SOVON districtscoördinator van de regio Zuid-Holland noord.

Beste leden van VWG Delft,

In 2026-2030 organiseert Sovon een landelijk atlasproject om alle vogelpopulaties in Nederland opnieuw in kaart te brengen. 

Hendrik Jan van Dijk en ik zijn als algemeen districtscoördinator (ADC) voor deze atlas actief in Zuid-Holland noord en eerste aanspreekpunt voor de atlastellingen in deze regio. Veel vogelaars zijn aangesloten bij jullie vogelwerkgroep. We hopen dat jullie als vogelwerkgroep willen helpen bij de tellingen voor de Vogelatlas. 

Sovon zal op 11 september de tellers van de vorige atlas aanschrijven met de vraag of zij de atlasblok(ken) die ze in 2012-15 telden, opnieuw willen gaan tellen. De vorige tellers krijgen dus voorrang bij het claimen van hun vorige blok(ken). De tellers van toen van VWG Delft hebben inmiddels al een mail van mij ontvangen. Vanaf 1 oktober zijn de aanmeldingen voor de atlasblokken open voor iedereen.

Nederland is verdeeld in atlasblokken van 5 x 5 km. Elk blok telt 25 kilometerhokken. Slechts 8 hokken uit een atlasblok van 25 hokken hoeven geteld te worden (het Gouden Grid). Per atlasblok wordt er geïnventariseerd op broedvogels en wintergasten. Nieuw zijn de maandelijkse tellingen. 

Zie voor meer uitleg: https://sovon.nl/tellen/telprojecten/vogelatlas

Je hoeft een blok niet in je eentje te doen. Je kunt taken delen met medetellers en niet alle onderdelen hoeven in één jaar. De tellingen starten op 1 december 2026 en kunnen gedaan worden tot 30 november 2030. Wie wil kan de tellingen nog op papier inleveren. Maar de verwachting is dat de meeste tellers digitaal in gaan voeren en uploaden. Wil je alvast kennis maken en oefenen met de digitale invoer? Kijk dan naar telproject LiveAtlas op: https://www.sovon.nl/tellen/telprojecten/liveatlas. De lay-out van LiveAtlas zal nagenoeg hetzelfde zijn als die voor de komende atlastellingen. 

De resultaten van de Vogelatlas zijn uiteindelijk ook op het niveau van het VWG-werkgebied in te zien. Een atlasproject kan een leuke aanleiding zijn om als werkgroep een eigen vogelinventaris (avifauna) te maken op basis van de atlastellingen.

Voor vragen en opmerkingen kan je mailen naar vogelatlas@sovon.nl. Bij de tellers van de vorige atlas is al een regionaal mailadres bekend waarop je mij en Hendrik Jan direct kunt mailen.

Hartelijke groet,

Rob Berkelder ADC Zuid-Holland noord

Marker Wadden

Hans de Winter

In deze zeer droge en warme zomer leek een bezoek aan het IJsselmeer een goede optie. Vrijdag 31 juli 2026 namen ondergetekende en René Droog de veerboot van Lelystad naar de Marker Wadden. De bijgaande foto’s en stills (uit filmpjes) zijn van René.

Het was prima weer, niet te warm, een aardig briesje, redelijk bewolkt en rond het middaguur verscheen de zon. De regen die de dag daarvoor was voorspeld, viel niet. Het was ons tweede bezoek aan de Marker Wadden. De vorige keer was in oktober 2021, 5 jaar geleden, toen we weer op stap mochten na de corona lockdown. We voeren met de ochtendboot van 10 uur, samen met vele andere bezoekers. Er is een ‘nieuwe’ vaste veerboot, de Nieuw Horizon, helaas niet meer de driemaster Abel Tasman.

Regelmatig vlogen ons visdiefjes voorbij, tegen de wind in en laag boven de golven, met een visje in hun bek op weg naar de Marker Wadden. Visdiefjes de andere kant op richting Lelystad, zeilden ons hoger voorbij, zonder vis en op de wind. Na drie kwartier varen zetten we voet aan wal op het haveneiland. Omdat we om 14:00 uur met dezelfde boot retour moesten, betekende dat drie uur om het eiland te ontdekken.

Net als heel Nederland bleek ook het haveneiland er behoorlijk droog bij te liggen. Overheersend waren de zeer vele krijsende visdiefjes en hun grote jongen. Mooi hoe de ouders hun kroost in die kakafonie terugvinden. Toch vingen we tussen al dat gekrakeel het geluid van een kleine karekiet op. Of was het toch een rietzanger? De app Merlin kon het geluid van de kleine karekiet niet selecteren tussen het geschreeuw van de visdieven: VISDIEF, VISDIEF, VISDIEF…….

Alle soorten zwaluwen (boeren-, huis- en oever-) vlogen in aardige aantallen voorbij. Met als toppunt een zeer grote hoeveelheid oeverzwaluwen, zwenkend boven en rustend op de droge grond aan de noordzijde van het eiland. Casarca’s zijn altijd een fraai gezicht maar de aantallen die hier aanwezig waren overtroffen onze verwachtingen. Alle andere eenden, in hun rommelige eclipskleed, vielen daarbij in het niet. Overal ook kemphanen, oeverlopers, watersnippen en bonte en kleine plevieren. Voor de waterral moesten we het weer alleen met het geluid doen. Dat leek ook het geval voor de baardmannetjes, maar uiteindelijk hebben we er toch een paar gezien. Hier en daar ook bonte strandlopers, tureluurs en grutto’s. Achteraf zag René (op zijn filmbeelden) nog een krombekstrandloper. Speciaal was de ene jonge zwarte stern tussen alle visdiefjes.

Een zonnig gezicht zijn altijd weer de gele kwikstaarten. Zijn witte familielid hadden we al gezien bij de pier van de veerboot in Lelystad. Hij had zich een beetje verstopt maar we zagen hem toch, een jonge koekoek. Ook al was het een juveniel (een wit vlekje op zijn achterhoofd) toch werd onze koekoek driftig op de huid gezeten door KBV-tjes. Zijn ouders zijn al op weg naar het warme zuiden, nog even en dan gaat onze jonge koekoek hen achterna. Qua roofvogels was het wat mager, alleen een vrouwtje bruine kiekendief. Dat werd later op onze terugweg langs de Oostvaardersplassen goed gemaakt.

Het haveneiland is het enige eiland – van de nog steeds groeiende Marker Wadden – waarop bezoekers zijn toegestaan. En dan nog is verreweg het grootste gedeelte als broed- en rustgebied aangewezen. Gelukkig zijn er wandelpaden genoeg om je te vermaken. Net als vijf jaar geleden vloog de tijd voorbij. We hebben dan ook niet de hele kustroute van 7,2 km kunnen lopen.

De Marker Wadden zijn samen met de Oostvaardersplassen het Nationaal Park Nieuw Land. Op de terugweg deden wij nog twee parkeerplaatsen aan langs de Oostvaardersdijk, voor een ruimtelijk zicht op deze Oostvaardersplassen. De oogst was onder andere een bruine kiekendief, buizerd en twee zeearenden, waarvan één luierend maar waakzaam op de droge grond zittend. Daarnaast zeer veel grauwe ganzen, grote zilverreigers en lepelaars. Het vele wit van de zilverreigers en lepelaars gaf de plassen een prachtig accent. De natuur in Nederland heeft het moeilijk maar Nationaal Park Nieuw Land geeft veel mogelijkheden om van de Nederlandse natuur genieten.

Weekendexcursie: Op zoek naar de kraanvogel

Aankondiging excursie kraanvogels in Duitsland.

Eind oktober en begin november verzamelen zich enkele tienduizenden kraanvogels op doorreis naar het zuiden. Het gebied rond Diepholz in Duitsland is een van de vaste tussenstops.

Die plek willen we in het weekend van 30 oktober tot en met 1 november 2026 gaan bezoeken. Het idee is om vrijdag 30 oktober in de loop van de middag die kant op te gaan, en op zondag 1 november gaan we in de loop van de dag weer terug naar Delft. Het is ongeveer 4 uur rijden vanaf Delft.

Naast kraanvogels gaan we natuurlijk nog veel meer vogels zien, want het gebied is groot, gevarieerd en vogelrijk: zeearend, visarend, klapekster, blauwe kiekendief, goudvink,…

We hebben een groot huis gereserveerd waar we voor ongeveer 52 euro per persoon twee nachten kunnen overnachten. Nivon leden betalen nog minder. Het huis ligt vlakbij het gebied waar de kraanvogels zitten, op ongeveer een half uurtje rijden. We hebben een optie genomen voor 15 personen, hoewel er voor meer mensen plek is, maar je moet ergens beginnen. De overige kosten zijn de reis, en eten en drinken.

Die optie op het huis verloop echter al binnen 10 dagen. Dat wil zeggen dat we op 27 juli besloten moeten hebben of we gebruik maken van deze optie.

De urgente vraag op dit moment : wie willen er mee met deze excursie ? Graag dus snel laten weten of je mee wilt met deze bijzondere excursie. Wil je mee, of denk je dat je mee wilt, vul alvast het formulier in : aanmeld/interesseformulier. Bellen kan natuurlijk ook naar Paul of Alfred:

Meer informatie volgt natuurlijk, maar wacht daar niet op om je besluit op te baseren.

Update 3 augustus: Er is voldoende belangstelling gebleken. Maar liefst 24 personen willen mee met de reis. Dus het huis is vastgelegd en de reis gaat door. Door deze belangstelling zijn we genoodzaakt om de groep niet nog groter te laten worden. Het zou dan een te grote logistieke uitdaging vormen. Je kan je nog steeds opgeven, maar je belandt dan op de reservelijst.

Paul Blom en Alfred Pellemans

Foto’s van Frans Buiter (boven) en Gerard Dumaij (onder)

Verslag excursie nachtzwaluwen Veluwe

Jannie de Jong

Vol goede zin en lekkere trek vertrokken we om half 5 vanaf de Papaver. Met 8 personen, twee zouden aldaar aanhaken. Wat hebben we genoten van heerlijke pannenkoeken op een prachtige plek. Het was inmiddels al half 8 toen we bij het Planken Wambuis aankwamen.

Vier mensen waren al een paadje ingelopen omdat er kruisbekken gehoord/ gezien waren. Na een poosje zoeken en turen, zonder resultaat, op weg naar de grauwe klauwier en nachtzwaluwen.

Met onderweg raven, roodborsttapuiten met bedelende jongen, boomklevers komen we bij de plek waar we de laatste keer grauwe klauwieren zagen. En ja hoor, vier stuks. Het aparte was dat we alleen mannetjes gezien hebben…zitten de vrouwen nog op eieren? We hebben er van genoten, evenals de passanten…die heel benieuwd waren waar we naar keken. Ze hebben vast gedacht een wolf te kunnen zien.

Hierna op naar het uitkijkpunt en wachten, het was al wat schemerig. Net toen de gids zei: “Nou misschien zit er wel geen meer” vloog er een over ons heen, gevolgd door meerderen, slechts één keer even geratel, verder zacht roepend.  Prachtige plek, er dook zelfs een wild zwijn op.

Na 45 minuten terug. Kees had de vleermuizen detector bij zich wat nog leuke dingen opleverde (laatvlieger, rosse vleermuis en dwergvleermuis). Ook genieten, in het laatste licht ook nog te zien.

Ongeveer 600m van de parkeerplaats opnieuw nachtzwaluwen, nu met hun kenmerkende  geratel. Om uren te blijven luisteren. Helaas… de tijd gaat door. Op het laatst nog een rugstreeppad, gewone pad én tot besluit een grote glimworm. Een heel geslaagde avond. Rond 01: 00 thuis.  

Dag-/Weekendexcursie Texel

Wanneer: zaterdag 24 en zondag 25 oktober 2026
Verzamelen: vertrek om 6.30 uur, boot van 8.30 uur
Vertreklocatie: Korftlaan tegenover de Papaver
Excursieleiders: Toine Andernach en Kees Mostert
Kosten: €0,07 per kilometer per persoon, en €48,00 voor de overtocht per auto.

Informatie en aanmelden: Kan nu al, liefst via dit aanmeldformulier of bij Toine Andernach, tel:  .

Let op: We houden een maximum van 16 deelnemers aan, dus wees er snel bij!

Foto Toine Andernach

Texel is in alle jaargetijden een van de rijkste vogelgebieden van Nederland. We zullen naast de jaarvogels ook wintergasten en doortrekkers zien. En de kans op zeldzaamheden is op Texel erg groot. In de Slufter gaan we bijvoorbeeld weer voor de sneeuwgorzen en strandleeuweriken. Wat we ook zien, we kunnen in ieder geval rekenen op veel gezelligheid.

Om optimaal van het daglicht te profiteren gaan we om 8.30 uur met de boot vanuit Den Helder. Tickets kopen we vooraf online op kenteken. We zorgen voor zo min mogelijk auto’s (vier personen per auto dus).

Foto Sophie van Sliedrecht – spreeuwendans

We rijden dit weekend ‘met de klok mee’ over het eiland en gaan op zaterdag langs de westkant via de Petten, de Mokbaai, de noordzeekust bij Paal 15 en de Slufter richting De Cocksdorp waar we de Eierlandse duinen, de Tuintjes en de Robbenjager aandoen.

De deelnemers die niet blijven overnachten nemen om 17.00 uur de boot terug vanuit Texel ‘t Horntje. De overblijvers overnachten in een zelf te bepalen hotel op Texel.
Op zondag zullen we onder andere de ‘Vogelboulevard’ langs de Waddendijk tussen Oudeschild en de Schorren, de Horsmeertjes en de NIOZ-steiger aandoen. Na een intensief vogelweekend nemen we om 17.00 uur de boot terug.

Tip: Als je al weet dat je het hele weekend meegaat, boek dan snel een kamer want B&B’s en hotels zitten snel vol op Texel! Het is het handigst als je een overnachtingsadres in (of vlakbij) De Cocksdorp boekt, want daarvandaan vertrekken we weer op zondagochtend.

Foto Marike Steenbakkers
Naar Geluiden

Bijzondere waarnemingen in de regio

Uit het jaaroverzicht 2025

... meer informatie over het jaaroverzicht ...

Activiteiten

aug
29
za
07:00 Biesbosch, auto-excursie
Biesbosch, auto-excursie
aug 29 @ 07:00 – 16:00
zaterdag 29 augustus Start: Korftlaan tegenover de Papaver om 7.00 uur Kosten € 0,07 per kilometer. Informatie en aanmelden op donderdag 27 augustus tussen 19.00 uur en 21.00 uur bij Hans de Winter. Telnr.: ****** Om … Lees verder
sep
4
vr
10:00 Kom natuurtekenen in de Natuursc...
Kom natuurtekenen in de Natuursc...
sep 4 @ 10:00 – 12:00
Elke eerste vrijdagochtend van de maand natuurtekenen in de Natuurschuur! Kom samen tekenen! Neem de tijd om (eindelijk weer eens) zelfstandig te tekenen en haal inspiratie uit de natuur. Er zijn voldoende boeken en natuurtijdschriften … Lees verder
okt
2
vr
10:00 Kom natuurtekenen in de Natuursc...
Kom natuurtekenen in de Natuursc...
okt 2 @ 10:00 – 12:00
Elke eerste vrijdagochtend van de maand natuurtekenen in de Natuurschuur! Kom samen tekenen! Neem de tijd om (eindelijk weer eens) zelfstandig te tekenen en haal inspiratie uit de natuur. Er zijn voldoende boeken en natuurtijdschriften … Lees verder

Thank you for your upload