Home » Articles posted by Redactie

Author Archives: Redactie

Aanmelden voor de nieuwsbrief

Wilt u niets missen, abonneer u dan op de nieuwsbrief.

Volg ons op Facebook

Onze sponsors

Nieuw seizoen van start

In augustus start de Vogelwacht Delft weer met diverse activiteiten. Er is een zeer gevarieerd excursie-aanbod waar veel gemotiveerde excursieleiders al staan te trappelen om hier iets moois van te maken. In het najaar wordt weer de cursus “Vogels kijken” gegeven, waarbij vermeld moet worden dat deze al bijna vol is; dus reageer snel als je wilt meedoen.Verder hebben we weer een interessant lezingen aanbod. Alles is te vinden op deze site.

In het excursie programma staan twee speciale excursies ingepland. Hiervoor wil de organisatie graag weten of er voldoende animo is. Het gaat om een excursie naar Texel op 14 maart 2020 en naar de Markerwadden op 1 juni 2020. Voor beide excursies zijn er extra kosten voor de veerboot naar Texel respectievelijk de excursieboot. Graag per omgaande aangeven aan de betreffende excursieleider of je belangstelling hebt om mee te gaan.

Aanstaande zaterdag starten we met de traditionele excursie naar de Biesbosch. Zeearend, visarend en misschien een glimpje bever ? Donderdag opgeven.

Excursie : Brabantse Biesbosch

Op zaterdag 24 augustus 2019 van 07:00 tot ongeveer 16:00
Start Korftlaan tegenover de Papaver.
Kosten € 0,07 per kilometer.
Informatie en aanmelden op donderdag 22 augustus tussen 19.00 en 21.00 uur bij Hans de Winter. Tel 015-2134636 of 06-22026848.

Was het Nationale Park de Biesbosch al een prachtig gebied om vogels te kijken, de afgelopen jaren is dat nog mooier geworden. In het Nationale Park en daar omheen is veel akker- en weiland terug gegeven aan de natuur. Dit alles vanwege het project ruimte voor de rivier, zodat we wateroverlast nog beter het hoofd kunnen bieden. We bezoeken vooral de Brabantse kant van de Biesbosch tussen Werkendam en het bezoekerscentrum op het MuseumEiland. We eindigen in Zuid-Holland aan de Dordtse kant van de Biesbosch, via de pont Kop van ’t Land naar de Tongplaat. Aan die kant vindt de recentste ontwikkeling plaats in het kader van ruimte voor de rivier. Visarend en Zeearend zijn bijna vaste prik op deze excursie. Verder teveel soorten om op te noemen. Zie voor verdere informatie de websites van het Nationaal Park (https://np-debiesbosch.nl) en van het Biesbosch MuseumEiland (http://biesboschmuseumeiland.nl). Of lees de verslagen van deze excursie in de afgelopen jaren op onze website of in de Vogelstreken.

Najaarscursus Vogels Kijken 2019

Ook in 2019 organiseert de Vogelwacht Delft weer de vervolgcursus “Vogels Kijken”, een cursus die aansluit op de Beginnerscursus die dit voorjaar gegeven is, maar die ook uitstekend kan dienen voor geïnteresseerden die hun kennis wat willen opfrissen. Aan bod komen de volgende onderwerpen: Vogeltrek, Roofvogels en Uilen, Voeding en Voortbeweging, Ganzen en Wintervogels. De cursus wordt op vier woensdagavonden gegeven, op 30 oktober en op 6, 13 en 20 november 2019 in de Natuurschuur aan het Linneauspad te Delft.

Voor niet-leden bedragen de kosten € 40,- voor leden van de Vogelwacht Delft e.o. € 30,-, dit is inclusief cursusmateriaal. In tegenstelling tot de voorjaarscursus, worden er voor deze cursus geen aparte excursies gegeven. Wel kan iedereen zich aanmelden voor deelname aan de reguliere excursies van de Vogelwacht Delft e.o.

Cursusdata: 30 oktober, 6, 13 en 20 november 2019
Tijd: 19:30-22:00 uur
Locatie: De Natuurschuur, Linnaeuspad 3 in Delft (zijweg van de Korftlaan)
Organisatie: Vogelwacht Delft en Omstreken
Kosten: Leden € 30,-, niet-leden € 40,-
Informatie en/of aanmelden: Uiterlijk 25 oktober 2019 bij Peter Elfferich (015-3613259; e-mail elfferich13@hetnet.nl ).

Hoe komen de tortels aan hun naam ?

Toine AndernachEen paar weken geleden was ik voor de zoveelste keer deze zomer in de Broekpolder. Meestal leg ik een hele lijst aan omdat ik zoveel mogelijk verschillende soorten wil zien. Maar nu had ik maar één soort op ‘t oog: de zomertortel. En terwijl ik zoveel moeite voor ‘m doe, speelt hij tot nu toe ‘hard to get’. Daarmee doet ie z’n naam geen eer aan want hij staat al jaren bekend als player:

De Tortels munten boven de andere Duiven uit in ’t werk der naejaeginge van wellust. (Nederlandsche Vogelen, deel 1, 1770)

De zomertortel heette vroeger tortelduif, afgekort ook wel tortel. Maar door de concurrentie met de oprukkende Turkse tortel, die ook vaak tortel werd genoemd, werd het verwarrend en heeft ie in 1994 officieel de naam zomertortel gekregen.

Tortelduif heeft ’t veel langer volgehouden en is zelfs een van de oudste Nederlandse samengestelde vogelnamen, afgeleid van Latijn turtur, wat overigens net als veel andere vogelnamen een klanknabootsende naam is.

Maar er is nog iets bijzonders aan de hand: tortelduif is een samenstelling waarvan het eerste deel vroeger dezelfde betekenis had als die van het hele woord. Oftewel: turtur (tortel) betekende van zichzelf al tortelduif en de toevoeging duif was dus eigenlijk niet nodig. Dat ’t toch tortelduif is geworden, komt omdat men in de loop der tijd de precieze betekenis van ‘t losse woord tortel is vergeten. En dat heeft zich allemaal ongeveer 1000 jaar geleden afgespeeld, want het woord turtulduva is al gevonden in een tekst van rond het jaar 1100.

Het woord duif is nog ouder en komt al voor in een van de oudste Nederlandse teksten: de Wachtendonckse psalmen uit de 10de eeuw. Waar duif vandaan komt weet niemand zeker. Mogelijke verklaringen variëren sterk en hebben betrekking op z’n kleur, op z’n roep en op z’n gedrag (Nederlands duiken en Engels dive).

Hoe de Turkse tortel aan het eerste deel van z’n naam komt, ligt minder ingewikkeld: oorspronkelijk komt hij uit Zuidoost-Europa en ergens begin vorige eeuw breidde zijn verspreidingsgebied zich richting het noordwesten van Europa uit. Het eerste deel van zijn naam verplaatste zich met de vogel mee vanuit de richting van Turkije en zo kwam ie aan z’n Duitse naam Türkentaube. Waarschijnlijk hebben we dat in het Nederlands overgenomen want hij kwam halverwege de vorige eeuw via Duitsland bij ons terecht.

En voor wie meteen dacht dat tortelduif wel van tortelen (minnekozen, mooi woord!) afkomstig zou zijn, jullie hebben ’t mis. Tortelen is afgeleid van tortelduif, en niet andersom! En dat minnekozen blijken ze vooral bij één partner te doen, dus de kwalificatie player die ik hierboven gebruikte, neem ik terug.

Toine Andernach

 

Gebruikte bronnen

Blok, H., ter Stege, H. (2008). De Nederlandse vogelnamen en hun betekenis. Leidschendam/Waalre: in eigen beheer.

Eigenhuis, K.J. (2004). Verklarend en etymologisch woordenboek van de Nederlandse vogelnamen. Amsterdam: Stichting Dutch Birding Association.

Kerkhof, P.A., (2016). Over struisvogels, windhonden en maaltijden, Hoe leenwoorden inzicht verschaffen in onze taalgeschiedenis, op https://www.nemokennislink.nl/publicaties/over-struisvogels-windhonden-en-maaltijden/.

Nozeman, C. & Sepp, C. (Herdruk 2015). Nederlandsche Vogelen 1770-1829. Tielt, België: Lannoo, Den Haag: KB.

Philippa, M., F. Debrabandere, F., Quak, A., Schoonheim, N. en van der Sijs, N. (2003-2009). Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam, op http://etymologiebank.nl/.

Sijs, N. van der (2002). Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen. Amsterdam/Antwerpen: Veen (tweede druk).

Wilms, H. (2016). Wetenschappelijke namen van de Vogels van Europa, op http://www.wnve.nl.

Programma 2019/2020 bekend

Het mag dan wel vakantie zijn, afgelopen weken is er door veel mensen van de Vogelwacht hard gewerkt om het programma voor het komende seizoen uit te werken. Dit heeft geresulteerd in een heel mooi programma voor zowel lezingen als excursies. Hieronder staat een opsomming van al deze activiteiten. Elders op deze site vindt u nadere informatie. Voor het laatste nieuws kunt u het beste onze website regelmatig bezoeken.

Er komt ook een vogelcursus dit najaar, dit keer op de woensdagen. Deze staan ook in onderstaand schema. Informatie hierover volgt.

dag activiteit datum
2019
za Excursie : Brabantse Biesbosch aug 24 @ 07:00 – 16:00
za Excursie : Rondom het Haringvliet sep 7 @ 07:00 – 16:00
za Excursie : Westlandse plassen sep 28 @ 07:00 – 16:00
do Lezing: De egel okt 10 @ 20:00 – 22:00
za excursie Maasvlakte okt 12 @ 08:00 – 16:00
zo NIEUW! Excursie Vogelringstation, Wassenaar okt 20 @ 08:30
wo Cursus Vogels okt 30
wo Cursus Vogels nov 6
za Excursie : Oudeland van Strijen/Korendijkse Slikken nov 9 @ 08:00 – 16:00
wo Cursus Vogels nov 13
wo Cursus Vogels nov 20
do Lezing: Abtswoudsebos nov 14 @ 20:00 – 22:00
za Excursie: Arkemheense Polder, Oostvaardersplassen dec 14 @ 08:00 – 16:00
2020
do Lezing: Meeuwen jan 9 @ 20:00 – 22:00
za Excursie: Schouwen Duiveland/ Stellendam/Brouwersdam,
Plan Tureluur en de Koudekerkse inlaag
jan 18 @ 08:00 – 16:00
do Lezing: Natuurlijk inclusief bouwen feb 13 @ 20:00 – 22:00
do Lezing: De regenworm mrt 12 @ 20:00 – 22:00
za NIEUW: Excursie Rondje Texel mrt 14 @ 07:00 – 18:00
za Ochtendwandeling Delftse Hout mrt 21 @ 07:00 – 11:00
za Ochtendwandeling Delftse Hout mrt 28 @ 07:00 – 11:00
za Ochtendwandeling Delftse Hout apr 4 @ 07:00 – 11:00
zo excursie : Groenzoom, fiets- , wandelexcursie apr 5 @ 08:00 – 12:00
do De biologische boer vertelt apr 9 @ 20:00 – 22:00
za Ochtendwandeling Delftse Hout apr 11 @ 07:00 – 11:00
za Excursie : Tiengemeten apr 11 @ 08:00 – 16:00
za Excursie Beninger Slikken, Stellendam, Kwade Hoek apr 18 @ 07:00 – 16:00
za Ochtendwandeling Delftse Hout apr 18 @ 07:00 – 11:00
vr Avondexcursie Vockestaert apr 24 @ 19:00 – 22:00
za Ochtendwandeling Delftse Hout apr 25 @ 07:00 – 11:00
za Excursie : Nachtegalentocht Meijendel mei 2 @ 04:00 – 11:00
za Excursie: Ackerdijk Nationale Vogelweek mei 9 @ 09:00 – 12:00
za Excursie : Andere kant van de Gelderland mei 16 @ 07:00 – 17:00
za Excursie : Stadsvogeltocht Nationale Vogelweek mei 16 @ 09:00 – 12:00
za Excursie : Ameide/Zouweboezem mei 23 @ 07:00 – 16:00
ma NIEUW!  Excursie Marker Wadden jun 1
vr Excursie : Plas-dras Korftlaan, oeverzwaluwwand jun 5 @ 19:00 – 21:00
za Excursie : Tanthofkade jun 20 @ 07:00
za Excursie : Brabantse Biesbosch aug 22 @ 07:00 – 16:00
Naar Geluiden

Bijzondere waarnemingen in regio

Activiteiten

aug
24
za
07:00 Excursie : Brabantse Biesbosch
Excursie : Brabantse Biesbosch
aug 24 @ 07:00 – 16:00
Start Korftlaan tegenover de Papaver. Kosten € 0,07 per kilometer. Informatie en aanmelden op donderdag 22 augustus tussen 19.00 en 21.00 uur bij Hans de Winter. Tel 015-2134636 of 06-22026848. Was het Nationale Park de … Continue reading
sep
7
za
07:00 Excursie : Rondom het Haringvliet
Excursie : Rondom het Haringvliet
sep 7 @ 07:00 – 16:00
Start Korftlaan tegenover de Papaver. Kosten € 0,07 per kilometer. Informatie en aanmelden op donderdag 5 september tussen 19:00 en 21:00 uur bij Jannie de Jong Tel: 015-2617327 Rond het Haringvliet, de zoete zeearm in … Continue reading
sep
28
za
07:00 Excursie : Westlandse plassen
Excursie : Westlandse plassen
sep 28 @ 07:00 – 16:00
Start Korftlaan tegenover de Papaver Kosten € 0,07 per kilometer Informatie en aanmelden op donderdag 26 september tussen 19:00 en 21:00 uur bij Gert van der Horn, ( 015 ) 285 28 02 We maken … Continue reading
okt
10
do
20:00 Lezing: De egel
Lezing: De egel
okt 10 @ 20:00 – 22:00
Egelwerkgroep zoogdierenvereniging ( snelweg voor egels)
okt
12
za
08:00 excursie Maasvlakte
excursie Maasvlakte
okt 12 @ 08:00 – 16:00
Start Korftlaan tegenover de Papaver. Kosten € 0,07 per kilometer. Informatie en aanmelden op donderdag 10 oktober tussen 19:00 en 21:00 uur bij Alfred Pellemans (015)-214 70 15. De Maasvlakte is een gebied dat is … Continue reading