Home » Artikelen geplaatst door Ieke

Auteursarchief: Ieke

Aanmelden voor de nieuwsbrief

Wilt u niets missen, abonneer u dan op de nieuwsbrief.

Volg ons op Facebook

Onze sponsors

Verslag Veluwe excursie 18 mei 2019

Zo halverwege mei is om 7 uur de zon al een tijdje op, maar wij eigenlijk nog maar net. Maar wij zijn dan wel met een groep van 16 goedgemutste vogelaars die zin hadden in een lekker tripje naar de Veluwe. Eén opgegeven deelnemer bleek toch nog niet uit de veren te kunnen komen en moesten we dus helaas opgeven als deelnemer. Met een voorspoedige autorit van iets meer dan een uur bereikten we de eerste bestemming: Planken Wambuis bij Ede. Daar sloten nog twee vogelaars aan. En zo liepen we met z’n achttienen over een zanderig pad tussen diverse roepende vinken door richting de Oud-Reemsterlaan, zo’n mooie oude beukenlaan in het bos.

Gert van der Horn

Langs het zandpad vernamen we al snel de zang van boomkruiper, zwartkop, merel, zanglijster, koolmees, fitis en tjiftjaf. Bij de oude beukenlaan gekomen, hoorden we houtduif koeren en iets verderop zagen we holenduiven foerageren. Ook goudhaantjes lieten zich goed horen. Zo’n beukenlaan is de perfecte biotoop voor diverse holenbroeders, waaronder de zwarte specht. Deze liet zich echter niet zien of horen. Wel al vrij snel hoorden we de boomklever, en iets later ook een eerste bonte vliegenvanger. Deze konden we direct ook redelijk goed in de kijker krijgen, dus mocht de hele groep daar even van genieten. Niet veel verder stonden we aan de bosrand, met zicht op het Reemsterheide en een rij naaldbomen. Daar bewonderden we de activiteiten enkele koekoeken, en ook een grote lijster die prachtig bleef zingen. Z’n zang lijkt op die van een merel met een sterker rollende R, uiterlijk lijkt meer op een uit de kluiten gewassen zanglijster. Hij liet zich ook goed bekijken. Fijn dat we een aantal telescopen bij ons hadden zodat iedereen deze mooi gestippelde vogel goed kon bekijken. Verder hoorden we al diverse boompiepers zingen. Terug de laan op hoorden we ook even de fluiter, die zich helaas niet zo goed liet zien.

Boompieper. Chris van der Hoeven

Ook hier de boompieper, en boven het veld aan de andere kant van de laan ook veldleeuweriken met hun opbeurende zang en hoge vluchten. Op het veld ook spreeuwen natuurlijk, nog een soort die gebruik maakt van de vele holen in de oude beuken. Toen zagen we een grote vogel opvliegen met gestrekte hals en lange poten, die in eerste instantie aan een ooievaar deed denken maar bij nader inzien duidelijk een kraanvogel bleek. Wat een imposante vogel! Het was maar een enkel individu, die helaas vrij snel richting noord uit het zicht verdween.

Ondertussen bleek Hans de Winter terug gelopen te zijn naar de auto om een verloren statiefdeel terug te zoeken, wat gelukkig gelukt was. Na telefonisch contact met hem afgesproken dat hij ons vanuit de andere richting weer tegemoet zou komen.

Aan het einde van de beukenlaan, daar wederom een bonte Vliegenvanger en fluiter te horen, slaan we linksaf een volgende beukenlaan in (Nieuwe Reemsterlaan).

Ook hier langs de randen van de laan zicht op lichtglooiende heidevelden. Op die velden ontdekten we al snel roodborsttapuiten, zingend en spelend, kneutjes en boompiepers.

Gert van Horn

Iets verderop, bij een grote stapel omgezaagde bomen kregen we weer prachtig zicht op een zingende bonte vliegenvanger (ja, de zoveelste). Dit was vlakbij de nestholtes van de zwarte specht die we daar een voorgaande keer nog zo goed konden bewonderen. Deze keer moesten we het doen met een boomklevertje die er een nestholte had, en een pimpelmees. Soorten die er natuurlijk allebei net zo goed mogen zijn qua vogelpracht. Inmiddels was Hans weer aangesloten bij de groep. Hij had ons al gerapporteerd over een grote groep Belgen op de parkeerplaats, die wij nu dan ook tegen het lijf liepen, en die warempel ook op vogelexcursie waren.

Iets verderop, langs het ‘ontoegankelijke’ wildgebied waar zich vaak zwijnen ophouden, hoorden we weer duidelijk de fluiter in actie (zang met fluittonen en eindigend met een ‘rollend kwartje op een glasplaat’). Nu konden we met wat speurwerk wel een glimp opvangen van deze zangvogel, met z’n gele borst. Tevens kwamen er twee raven langs vliegen over de boomtoppen. Niet zo heel goed te zien, maar des te beter te horen (‘kruk’).

Gekraagde roodstaart. Chris van der Hoeven

We meenden al diverse malen een gekraagde roodstaart te horen, maar nu liet deze soort zich eindelijk echt goed horen en zien. We waren inmiddels aangekomen op het hoekje met de Planken Wambuisweg. Inmiddels hadden we zeker al een mooie lijst aan soorten gescoord, en begonnen al aardig trek in koffie te krijgen. Langs deze weg nog diverse malen soorten die we al eerder gezien hadden, maar door de trek in koffie iets minder lang bij stil stonden. Teruggekomen bij de parkeerplaats staken we de weg over om bij het Planken Wambuis restaurant even rustig bij te komen met wat versnaperingen op het mooie terras.

Na de gezellige ‘pauze’ in de zon vervolgden we onze reis naar het Deelerwoud. De route riep wat vragen op: hopelijk bestempelde de elektronische navigatie ons terecht als bestemmingsverkeer, want zo kwamen we het snelst bij de parkeerplaats in Groenendaal (gemeente Loenen).

Deelerwoud. Gert van Horn

Daar bij de huizen vernamen we nog huismussen en Turkse tortels voor onze soortenlijst. Vervolgens liepen we door het tunneltje onder de snelweg door het bos weer in. Hier een stukje bospad met diverse vinken en ook bonte vliegenvanger. Op de bosrand hoorden we, nu nog duidelijker dan op eerste deel van de excursie, de zang van de boomleeuwerik. Deze soort konden we ook ontdekken in de toppen van een van de mooie kale bomen op het uitgestrekte heideveld. Het was vrij ver weg, maar gelukkig met de telescoop wel goed te zien: er bleken er zowaar twee in dezelfde boom te zitten. We vervolgden onze tocht over het grote veld, waar hier en daar even uitgerust kon worden, ondertussen genietend van koekoek, roodborsttapuit, boompieper, raven, en wat buizerds.

Roodborsttapuit. Chris van der Hoeven

We probeerden nog een geelgors te spotten, maar helaas bleef het bij een enkele keer de zang. De terugweg liep verder door stukken naaldbos, waar onder andere de goudhaantjes zich nog even lieten zien. De zwarte mees liet zich goed horen, en sommigen wisten ook daar een glimp van op te vangen. zwartkop en bonte vliegenvanger waren ook weer van de partij. Een over het bos vliegende roofvogel kon niet direct gedetermineerd worden, mogelijk een havik, mogelijk toch een buizerd. Helaas iets te kort in beeld. Ondanks dat niet alle ‘wenssoorten’ erop prijkten hadden we toch een mooie scorelijst met diverse typische soorten voor deze streek en natuurlijk als een van de hoogtepunten de kraanvogel, en zo konden we tevreden terug naar de auto en terug naar Delft.

Gert van der Horn

Soortenlijst van Rik:

Winterkoning, koolmees, pimpelmees, zwarte mees, goudhaan, ekster, zwarte kraai, kauw, raaf, merel, grote lijster, zanglijster, houtduif, turkse tortel, holenduif, roodborst, boomkruiper, boomklever, vink, koekoek, zwartkop, fluiter, spreeuw, huismus, boomleeuwerik, boompieper, veldleeuwerik, roodborsttapuit, kneu, putter, geelgors, grote bonte specht, groene specht, witte kwikstaart, gierzwaluw, tjiftaf, fitis, gekraagde roodstaart, bonte vliegenvanger, kievit, buizerd, en kraanvogel.

 

 

Verslag excursie Rondje Ackerdijk

De Nationale Vogelweek biedt iedereen de kans om eens mee te gaan met een vogelexcursie. Via de landelijke website kan men zich inschrijven voor een excursie naar keuze en bij de vogelwacht Delft organiseren we voor deze week de fietsexcursie Ackerdijk.
Het was vandaag niet koud en de wind hield zich rustig. De zon scheen volop, best goed weer om naar vogels te kijken. We verzamelden bij de Papaver en zijn eerst naar de Korftlaan (oeverzwaluwwand) en het plas-dras gebied gegaan. In de nieuwe zwaluwwand zijn de gaten gevuld met klei te zien en in de lucht zien we veel oeverzwaluwen. Bovenop de zwaluwwand steek een kopje van een broedende scholekster uit. Bij de vogelkijhut aan de Noordeindsekant zien we een kluut met een kuiken, oeverloper, kieviten, visdiefjes, en een tureluur.

Op naar het compensatiegebied Zuidpolder. Vanaf de uitkijktoren is het uitzicht prachtig. Ook hier zien we een kluut, veel ganzen, gierzwaluwen in de lucht.
Inmiddels beginnen de deelnemers steeds enthousiaster te worden over de mooie omgeving. We fietsen via een nieuw fietspad (Karitaatmolenpad) door tot de uitkijktoren de Tureluur. Vanaf de bomen bij de Ackerdijkse plassen horen we de koekoek. Aalscholvers vliegen af en aan en vanuit de bosjes achter ons zingt luidkeels de Cetti zanger. De koekoek laat zich ook nog even zien als hij naar een ander plekje vliegt. We doen nog twee stops, het plas-dras gebiedje en de vogelkijkhut bij het Ackerdijkse pad. Bij het plas-dras gebiedje zien we twee paapjes op het hek zitten. Ze zitten redelijk rustig, dus alle tijd om dit vogeltje goed te bekijken. In de vogelhut spotten we twee wulpen met een jonkie, dat niet door iedereen gezien wordt.

We nemen de Zwethkade richting de A13 en komen vlakbij de Manege de Prinsenstad uit. Een slechtvalk en buizerds cirkelde boven de manege, waar we heerlijke koffie gedronken hebben. Hierna namen we de fietserstunnel onder de A13 door en fietsten we langs de A13 naar de TU wijk. Als je het verkeer op de A13 negeert en hardnekkig naar het mooie landschap aan de linkerkant blijft kijken, zie je mooi oud-Hollands landschap met veel ganzen en hun jongen. In de TU wijk kijken we nog even omhoog naar het gebouw van Wiskunde en Informatica of we de slechtvalken kunnen zien. Dat is helaas niet het geval.

Tot slot fietsen we terug naar Delftse hout en staan we nog even stil bij de lepelaars. Hoog boven ons zweven twee ooievaars. Al deze mooie vogels zijn te zien in Delft, tot verrassing van de deelnemers. De Vogelwacht Delft bedankt de deelnemers voor hun belangstelling voor deze excursie!

Foto Peter Jacobs

De score van 3 uur vogels kijken: knobbelzwaan, grauwe gans, Canadese gans, Nijlgans, fazant, halsbandparkiet, bergeend, krakeend, wilde eend, aalscholver, blauwe reiger, ooievaar, lepelaar, fuut, waterhoen, meerkoet, scholekster, kluut, kievit, grutto, tureluur, oeverloper, kokmeeuw, visdief, houtduif, Turkse tortel, koekoek, paapje, boerenzwaluw, oeverzwaluw, Cetti-zanger, groenpoot ruiter (?), winterkoning, heggenmus, roodborst, merel, kleine karekiet, grasmus, zwartkop, tjiftjaf, fitis, koolmees, ekster, kauw, zwarte kraai, spreeuw, huismus, vink buizerd, slechtvalk.

Ieke de Leeuw en Peter Jacobs

Verslag Excursie Nachtegalentocht Meijendel

Dit keer zeer vroeg mijn bed uit om mee te gaan met de excursie; om 4 uur verzamelen aan de Korftlaan. We gingen met 12 man op weg naar Meijendel. De opkomst was hoog. Er was regen voorspeld maar niemand heeft zich daardoor laten tegenhouden. Er was zelfs een heel jonge deelnemer (9 jaar) mee.

De zon kwam vandaag op om 6:08 uur. Toen we de parkeerplaats op reden om 4:30 uur was het dan ook nog donker. Toen we uitgestapt waren, liet de eerste nachtegaal zich al meteen horen. Een heel voorzichtig geluid… Deze ochtend stond er een flinke wind (windkracht 5 uit het noorden) misschien dat het daarom even duurde voordat we er meer hoorden.
Als eerste gingen we richting strand. Niemand had er aan gedacht een zaklamp mee te nemen dus het was een wandeling in het donker. De sterren waren hierdoor wel goed te zien. Al duurde het niet lang voordat de eerste wolken verschenen – en de eerste regenbui…
We hebben even geschuild achter een grote struik. Toen het weer droog was, zijn we verder gegaan.

Nu waren er steeds meer nachtegalen te horen. Vanuit verschillende struiken, aan beide kanten van het pad hoorden we hun zang. Wat mooi om er zoveel tegelijk te horen!
Een vogel zat duidelijk heel dichtbij maar liet zich niet zien. Dan maar luisteren en genieten van het geluid!

Uiteindelijk kwamen we bij het strand uit. Het was duidelijk vloed, er was niet veel strand over. Het was nog vrij donker dus we konden de lichten goed zien van de grote schepen op zee. Ook Scheveningen was goed te zien. Toen we na een korte pauze de duinen weer in liepen, hoorden we voor het eerst andere vogels. De fitis liet als eerste van zich horen om 5:15 uur. Daarna kwamen al snel de grasmus en de tuinfluiter.

Grasmus

Op de route lag een grote plas (uitkijkpunt Meijendel). Daar zagen we krooneenden. Veel krooneenden. Ze zagen er prachtig uit! Gelukkig hadden 2 mensen hun telescoop meegenomen, daardoor hebben we ze van heel dichtbij kunnen zien. Op de plas zwommen ook veel tafeleenden en kuifeenden.
De volgende bui kwam over, dit keer met hagel. Gelukkig waren we op dat moment net bij een bank met een afdak dus daar konden we mooi even schuilen en meteen even een boterham eten en wat drinken.

foto Ellen Boszhard

Na het uitkijkpunt (en de bui) zijn we het bos ingelopen.
Een van de deelnemers zag een vogel een boomholte invliegen. Na een tijd geduldig te hebben gewacht, kwamen we erachter dat het een spreeuw was. Twee spreeuwen wisselden elkaar af; 1 kwam uit de holte en 1 ging er weer in.
Op dit stuk waren ook veel boomkruipers te horen maar ze lieten zich niet zien.
We waren al bijna bij Boerderij Meyendel toen we heel duidelijk een grote bonte specht zagen zitten. Even later kwam er nog een bij. Een mooie laatste vogel voordat we wat gingen drinken bij de boerderij.

Grote bonte specht

Hans heeft veel uitgelegd over de vogels die we zagen. Ik ben weer wat wijzer geworden. Voor nu is het even klaar met schrijven. Na het vroege opstaan van vanmorgen, is het de hoogste tijd voor een middagdutje!

Vandaag 32 soorten gehoord en/of gezien: aalscholver, blauwe reiger, boomkruiper, ekster, fitis, fuut, gekraagde roodstaart, grasmus, grauwe gans, grote bonte specht, grote canadese gans, grote mantelmeeuw, houtduif, kauw, knobbelzwaan, krooneend, kuifeend, meerkoet, merel, nachtegaal, nijlgans, pimpelmees, rietzanger, snor, spreeuw, tafeleend, tjiftjaf, tuinfluiter, vink, zilvermeeuw, zwarte kraai, zwartkop

Annemiek van Oosten (verslag en foto’s)

Op zoek naar de …

Na twee – drie keer een avondwandeling “Op zoek naar de Blauwborst” in het Abtswoudse Bos West wilden we (Jannie de  Jong en ondergetekende) wat anders. De wandelingen waren succesvol maar een Blauwborst kregen we niet te zien.

Het “wat anders” werd een combinatie van een fietstocht met een wandeling, dit keer onder de titel “Op zoek naar de Roerdomp”. Het zien van de Roerdomp is zo goed als onbereikbaar, het gebied waar we naar toe gingen is dat gelukkig niet: de Rietvelden van de Vockestaert.

Ondanks het niet zo bijzondere weer waren er maar liefst achttien aanmeldingen. Mijn compagnon Jannie bleek verhinderd. Gelukkig had Gerda zich ook aangemeld en dat niet alleen: zij had behalve haar vogelkennis ook haar telescoop meegebracht.

De eerste stop was een pas aangelegde fietsstopplaats waar je van de ene kant kunt genieten van weilanden tjokvol vogels: Boerenzwaluwen en Oeverzwaluwen in de lucht en Grauwe ganzen, Canadese ganzen, Brandganzen, Krakeenden in de wei. Ook in de wei – niet eens zo ver van ons af – 3 pullen van een steltloper. De etikettering van de pullen gaf problemen: ze hadden veel weg van pullen van een Kievit, maar een ouder Kievit was niet te bekennen, wel een Grutto. De ouder Kievit kwam later aangevlogen en verder gaf Gerda’s telescoop uitsluitsel. Aan de andere kant van de weg: uitzicht met bankje over het water van de Zweth. Overigens is uitzicht aan de weilande uitgevoerd met een zitje waar desgewenst een meegebrachte boterham en drinken genuttigd kan worden.

Verder naar de rietvelden … aangekomen hoorden we al het geluid van de rietvogels, waarvan een heel bijzondere. Na de onduidelijkheid met de pullen, nu wederom onzekerheid: horen we een Sprinkhaanzanger of een Snor. |Het ene moment leek het de een en daarna keer leek het de Snor. De egale bruine rug van de zanger gaf de doorslag: Snor. Even later hoorden we er nog één en omdat nog niet iedereen de Waterral had horen krijsen gingen we een stuk het rietveld in (netjes over een “pad”).

Later hoorden we nog twee Snorren op een andere locatie: kom er maar om! Op het einde van de wandeling lieten twee Blauwborsten zich nadrukkelijk horen en met wat moeite ook zien. Dit laatste omdat het inmiddels al een beetje aan het schemeren was.

Op de weg terug stopten we op de hoek waar het Vockestaertpad parallel gaat lopen met de spoorlijn. Daar is namelijk een doorgang onder het spoor gemaakt voor voetgangers. Wandelaars kunnen nu vanaf het Vockestaertpad via de doorgang en weilanden lopen naar de Kandelaarbrug. De toegang is alleen buiten het vogelbroedseizoen open, dat wil zeggen iets van 1 juli – 1 maart.

Peter Jacobs

Waar komt die vogeluitdrukking vandaan?

Toine AndernachVoor de afwisseling en op speciaal verzoek van de webredacteur deze keer een stukje over uitdrukkingen met een vogelnaam. Wat opvalt bij onze speurtocht is dat de meeste vogeluitdrukkingen algemene vogelnamen bevatten die voor meerdere soorten staan. Zo zijn er onder andere uitdrukkingen met kraai, gans, uil, eend, zwaan, mus, zwaluwen duif. Maar een beperkt aantal vogeluitdrukkingen bevat een soortnaam, zoals bijvoorbeeld vink (op het vinkentouw zitten) en kwartel. Met de kwartel hebben we wel meteen een mysterieuze uitdrukking te pakken: waar zou zo doof als een kwartel vandaan komen? Stoet (1923-1925) geeft een mooie en overtuigende verklaring:

“Daar de kwartel tot die dieren behoort, welke, wanneer zij angstig worden, stil op den grond ineengedoken blijven zitten, zoodat men er wel op kan trappen, zonder dat zij zich verroeren, of een geweer vlak bij hen kan afschieten, zonder dat zij opvliegen, zóózeer zijn ze door schrik en angst bevangen, is het niet onmogelijk, dat men ze voor doof heeft gehouden.”  (Stoet, 1923-1925) De kwartel doet dus alsof ie doof is. Hij is eigenlijk Oost-Indisch doof. En laat Kwarteldôf nou net het Friese woord voor Oost-Indisch doof zijn! (Blok en ter Stege, 2008).

En wat te denken van kind noch kraai hebben? Deze uitdrukking is afgeleid van het dertiende eeuwse no kind no craet. Het Middelnederlandse craet betekent echter niet kraai maar slaat op het gekraai van de haan. De haan stond voor waakzaamheid en had veel aanzien. Onze voorouders geloofden dat de haan, als getuige van bijvoorbeeld een moord, met zijn gekraai de moordenaar aan kon wijzen. Maar ook andersom: door stil te blijven kon hij iemands onschuld bepleiten. Als iemand dan èn geen kind èn geen haan had die ‘m vrij kon pleiten dan stond ie er wel erg alleen voor…

Een andere mogelijke verklaring die Schröder (1980) geeft, is dat de haan symbool stond voor het erf waarover hij de scepter zwaaide. En iemand die kind noch kraai had, had dus geen familie en geen bezittingen.Maar ik houd ’t op de eerste verklaring want die spreekt veel meer tot de verbeelding.

En tenslotte gaan we nog een uiltje knappen. Ook een uitdrukking waarin de vogel geen vogel is. Uiltje heeft hier waarschijnlijk de betekenis van (nacht)vlinder. En knappen betekent vangen. En omdat die beestjes (net als uilen!) toch overdag slapen, is het vangen van een vlinder een fluitje van een cent. Dus voldoende tijd voor oogjes dicht en snaveltjes toe. Slaap lekker!

Gebruikte bronnen

Blok, H., ter Stege, H. (2008). De Nederlandse vogelnamen en hun betekenis. Leidschendam/Waalre: in eigen beheer.

Philippa, M., F. Debrabandere, F., Quak, A., Schoonheim, N. en van der Sijs, N. (2003-2009). Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam, op http://etymologiebank.nl/.

Schröder, P.H. (1980). Van Aalmoes tot Zwijntjesjager. Baarn: Erven Thomas Rap, Vijverhof,op http://etymologiebank.nl/

Sijs, N. van der (samensteller) (2010). Etymologiebank, op http://etymologiebank.nl/.

Stoet, F.A. (1923-1925). Nederlandse spreekwoorden, spreekwijzen, uitdrukkingen en gezegden, Zutphen: W.J. Thieme & Cie, vierde druk, op
https://www.dbnl.org/tekst/stoe002nede01_01/.

WNT (1882-1998). Woordenboek der Nederlandsche taal. Bewerkt door M. de Vries en L.A. te Winkel (et al.). ‘s-Gravenhage: Nijhoff, op http://wnt.inl.nl/.

Naar Geluiden

Bijzondere waarnemingen in regio

→ zie kaart

Activiteiten

dec
11
za
08:00 Excursie: Arkemheen/Oostvaarders...
Excursie: Arkemheen/Oostvaarders...
dec 11 @ 08:00 – 16:00
Zaterdag 11 december, Arkemheen/Oostvaardersplassen, auto-excursie Start: Korftlaan tegenover de Papaver om 8.00 uur Kosten € 0,07 per kilometer Informatie en aanmelden op donderdagavond 9 december tussen 19.00 uur en 21.00 uur bij Gert van der … Lees verder
jan
13
do
20:00 Lezing: Africa Wood Grow
Lezing: Africa Wood Grow
jan 13 @ 20:00 – 21:00
Roeland Lelieveld liep in 2005 stage in Kenia. Hij zag daar de gevolgen van ontbossing, maar ook een oplossing: herbebossing! En waar anderen blijven steken in de gedachte, heeft Roeland gewoon gedaan. Met het spaargeld … Lees verder
jan
15
za
08:00 Excursie: De Kwade Hoek
Excursie: De Kwade Hoek
jan 15 @ 08:00 – 16:00
Zaterdag 15 januari 2022, De Kwade Hoek, auto-excursie Start: Korftlaan tegenover de Papaver om 8.00 uur Kosten € 0,07 per kilometer Informatie en aanmelden op donderdagavond 13 januari tussen 19.00 uur en 21.00 uur bij … Lees verder
feb
10
do
20:00 Lezing: Vogelatlas
Lezing: Vogelatlas
feb 10 @ 20:00 – 21:00
Vogels moeten zich voortdurend aanpassen, aan veranderingen in gebieden, aan andere landbouwmethoden en aan het veranderende klimaat. De Vogelatlas, die in november 2018 werd gepresenteerd, brengt de trends en ontwikkelingen van de vogelstand in beeld, … Lees verder
mrt
10
do
20:00 Lezing: Wie is de bij ?
Lezing: Wie is de bij ?
mrt 10 @ 20:00 – 21:00
door Linde Slikboer (EIS Kenniscentrum Insecten) Na de noodkreet van wetenschappers dat het niet goed gaat met bijen en andere insecten is de aandacht voor “de bij” sterk toegenomen. Helaas blijft de broodnodige kennis over … Lees verder