‘We kunnen straks lunchen bij Zoet of Zout. Want bij de jachthaven mag ik mij niet meer vertonen.’ Het zou een excursie worden die ons nog lang zal heugen.

Het begon droog en hoopgevend langs de dam die ons nooit teleurstelt: de dam van Stellendam. Toen we aankwamen was het nog een redelijk hoog water dus we konden wel wat soorten dichtbij bekijken. We zagen duizenden scholeksters en bonte strandlopers op het slik, maar ook veel rosse grutto’s, wulpen en zilverplevieren. En wat verder op zee veel middelste zaagbekken. En natuurlijk reguliere meeuwsoorten als de zilvermeeuw, kokmeeuw, stormmeeuw en kleine en grote mantelmeeuw. En we hoorden een oeverpieper.

Toen het stopte met zachtjes regenen doken we snel de auto’s in en reden we naar de Brouwersdam. Inmiddels was de zuidwestenwind flink aangewakkerd en kwam het met bakken uit de hemel. We werden min of meer gedwongen om te autovogelen. Dat vereist een bepaalde techniek bij westenwind: draai de auto met de kop in de wind richting zee, zet je ruitenwissers op de snelste stand en draai je zijraampje(s) open. Theoretisch heb je dan uitzicht op zee en regent ‘t niet in. Niet dat dat veel opleverde: geen vogel waagde zich binnen bereik van de kijker te begeven.

Onderweg langs de dam zagen we een handjevol standaardsoorten als steenlopers, scholeksters en bontbekplevieren, maar dat was ‘t wel. Kortom: al snel won het vooruitzicht van koffie met appeltaart bij Brouw het van de drang tot autovogelen.

Na de uitgebreide koffiepauze reden we verder over de dam en zagen we rotganzen. Ook de zeehonden bij de spuisluis vertoonden hun kunsten en maakten het gebrek aan vogelsoorten een beetje goed.
Langs de Grevelingenkant reden we terug richting Stellendam. Bij de eerste stop zagen we nog een ijsvogel over het water flitsen. Daarna reden we door naar vogelobservatorium Tij.

Op de parkeerplaats bij de jachthaven speelde de wateroverlast ook Hans de W. parten. ‘Ik zoek even een plekje op maar gaan jullie maar vast’.

De rest is geschiedenis: het telefoontje van Hans vijf minuten later leerde ons dat ook de havenmeester beschikte over een goede verrekijker en de afwateractie van Hans op privéterrein met eigen ogen had kunnen aanschouwen.
‘U gaat nu van het terrein af!’
‘Hoezo? Wat heb ik gedaan?’
‘U gaat nu van het terrein af!’
‘Nou, ik blijf wel in de auto zitten om op m’n collega’s te wachten.’
‘U gaat nu van het terrein af!’

Gelukkig hoefde Hans zich niet erg lang te gaan schamen op een eenzame parkeerplaats ergens verderop. Ook het pad naar Tij bleek natter dan gehoopt en leek meer op een sloot. Dat konden we de laarslozen niet aan doen. Binnen enkele minuten waren we weer verenigd en konden we smakelijk lachen om deze onvergetelijke gebeurtenis. We zijn benieuwd of Hans bij het volgende bezoek aan Tij wordt herkend. AI is overal.

In de binnenhaven van Stellendam zagen we nog enkele fuutachtigen. Ze zorgden voor wat opwinding want waren dat wel allemaal dodaarzen? Eentje leek groter en had een spitsere kop. Het zou toch geen roodhalsfuut zijn? Na betere bestudering van de foto’s hielp Kees ons uit de droom: het waren toch allemaal dodaarzen. Maar ook al was die ene wel een roodhalsfuut, het hoogtepunt van de excursie kon niet meer worden overtroffen.

De nieuwe vervolgcursus vogels kijken ligt vast maar is al helemaal volgeboekt, inschrijven is dus niet meer mogelijk.

Deze cursus is ontwikkeld op verzoek van vele deelnemers aan de beginnerscursussen Vogels kijken. En is dan ook bedoeld voor mensen met basiskennis en -vaardigheden in het herkennen van veelvoorkomende vogelsoorten.

De cursus beslaat vier woensdagavonden (19:30 – 22:00 uur) in de Natuurschuur en twee excursies op zaterdagochtenden (8:00 – 12:30 uur). Hans de Winter en Toine Andernach (van de beginnerscursus) zijn de gastheren en begeleiden één of twee Vogelwacht-experts.

Avond 1: woensdag 1 oktober
Michel Kuijpers komt vertellen over uilen, roofvogels, ganzen, zwanen en hun leefomgeving.

Avond 2: woensdag 8 oktober
Gert van der Horn en Pieter Aaldring komen vertellen over vogeltrek en verschillende kleden in voor- en najaar. Ook zullen we het onderscheiden van op elkaar lijkende eenden en steltlopers de revue laten passeren.

Excursie 1: zaterdag 11 oktober
Nieuwe Driemanspolder.

Avond 3: woensdag 15 oktober
Peter Elfferich komt vertellen over de verschillende manieren om vogels te tellen. Ook wordt aandacht besteed aan het onderscheiden van op elkaar lijkende zangvogels.

Avond 4: woensdag 22 oktober
Kees Mostert komt vertellen over zee- en kustvogels. Ook wordt aandacht besteed aan het onderscheiden van op elkaar lijkende zee- en kustvogels.

Excursie 2: zaterdag 25 oktober
Stellendam (eventueel Kwade Hoek) en Brouwersdam.

Hij is weer voorbij gevlogen, de voorjaarscursus ‘Vogels kijken voor beginners’. Met twintig enthousiaste cursisten (Margo, Jan, Jolanda, Aline, Petra, Gerreke, Bart, Marjan, Paula, Linda, Karlijn, Hans, Helmi, Gea, Charlotte, Renske, Carol, Mariëtte, Ted, Marja) hebben Toine en ondergetekende vier informatieve en leuke woensdagavonden in april achter de rug. De opgedane kennis kon op vier vroege zaterdagochtenden worden getoetst: twee wandelingen rondom de Natuurschuur, een bezoek aan het Kraaiennest en als afsluiter een bezoek aan De Nieuwe Droogmaking. Om de goede sfeer te completeren waren ook de weersomstandigheden uitstekend. Een van de cursisten deed de cursus zelfs voor de tweede keer. En een andere cursist heeft zich al opgegeven voor nogmaals de beginnerscursus volgend jaar (2026). Op de tweede avond hadden we een extra bezoeker die de tweede avond van de beginnerscursus van het vorige najaar had gemist. Ook was er weer enthousiasme voor de vervolgcursus het komende najaar in oktober, wat de reservelijst weer liet groeien.

De eerste avond stond in het teken van determineren en classificeren, waarbij ook vogelgidsen en vogel-apps de revue passeerden. De grote (letterlijk) ANWB-vogelgidsen uit de Natuurschuur, zijn iedere avond door iedereen intensief gebruikt. De grote gidsen zijn een nuttig hulpmiddel in de toch wel wat imponerende vogelwereld. Deze gidsen mochten helaas niet mee naar huis, maar gelukkig werd de cursus-syllabus wel ieders eigendom. Deze avond was er uitgebreidere aandacht voor de heggenmus, de vogel van de week.

De tweede avond ging de (interactieve) presentatie over roofvogels en vogelgeluiden. Bij dat laatste onderwerp speelden de vogel-apps een grote rol. De vogel van de week was de buizerd.

De derde avond bepaalden watervogels en het voorjaar (voortplanting) de agenda. Vogel van de week was de tureluur.

De vierde en laatste avond werd afgesloten met de spannende, leuke en toch ook wel lastige eindkwis. Wisten we allemaal nog waar we vier avonden over gesproken hebben? Na een spannende eindsprint werd de kwis gewonnen door Helmi, die als prijs een van de twee boeken van Toine mocht uitkiezen. De kwis werd voorafgegaan door een introductie van zangvogels, vogelgebieden rondom Delft, een uitleg over waarneming.nl en van verrekijkers en telescopen. Dat laatste zal, op verzoek van de cursisten, bij de volgende beginnerscursussen op de eerste avond besproken worden. De vogel van de week was de zanglijster.

De zaterdagochtendwandelingen waren prima opwarmers voor onze beginnende vogelaars, die al duidelijk vogelliefhebbers waren. De broedende havik in het krekengebied zal niet meer worden vergeten. Een topper bij De Nieuwe Droogmaking was de zwarte ruiter in broedkleed. En niet te vergeten de zingende blauwborst op een rietpluim in het zonnetje. Maar ook de zomertaling en de steltkluut konden er mee door. Ook de snor kon op veel belangstelling rekenen. En dan doen we de massa’s andere ‘enthousiaste’ vogels tekort. Bij het kraaiennest waren de toppers de fraaie mistige zonsopkomst, het mooie zicht (erg dichtbij) op een zingende Cetti’s zanger en het paartje bruine kiekendieven. Fraaie waarnemingen als aanloop naar nog meer. Ongetwijfeld gaan we alle cursisten weer terugzien bij de excursies van de Vogelwacht.

In 2024 was er tweemaal een cursus ‘Vogels kijken voor beginners’. De belangstelling en dus de wachtlijst, was zodanig dat de tweede cursus in oktober weer 18 deelnemers trok. Vier woensdagavonden en twee zaterdagochtenden konden Toine Andernach en ondergetekende in conclaaf met Anita, Marike, Gea, Simone, Caroline, Heleen, Henriëtte, Han, Ina, Eduard, Inge, Kevin, Henriëtte, Peter, Paul, Arnold, Martin en Jos. Weliswaar is het voorjaar de meest uitgelezen tijd om het met elkaar over vogels te hebben, denk aan de terugkerende zomergasten en de bijbehorende uitbundige voorjaarszang. Maar vlak ook het najaar niet uit, de najaarstrek en het wisselen van verenpak. Dat is dan ook direct het verschil tussen de voorjaarscursus en deze najaarscursus. In de syllabus zijn twee extra hoofdstukken opgenomen over respectievelijk de zomerse rui en de vogeltrek. Het voorjaarshoofdstuk over broeden bleef in de syllabus staan (voor eventuele zelfstudie) maar werd niet behandeld. De rui en de vogeltrek kwamen daarvoor in de plaats.

Gingen we in het voorjaar vier zaterdagochtenden op stap, nu in het najaar hebben we dat beperkt tot twee: een wandeling in de omgeving van de Natuurschuur en een bezoek aan de Nieuwe Droogmaking bij Pijnacker. Vogels kijken doe je tenslotte buiten. Elke wandeling of excursie is een moment om je vogelkennis te toetsen en verder op te bouwen. Los van het feit dat het gewoon leuk en ontspannend is. Zeker als de weersomstandigheden goed zijn, en dat was zo. De zaterdagochtendwandeling begon behoorlijk fris maar de zon kwam prima door. En in de Nieuwe Droogmaking hadden we prachtig nazomerweer. Een fraaie afsluiting was deze keer het gezamenlijk beëindigen van deze laatste buitenactiviteit met koffie, thee en wat lekkers bij De Soete Suikerbol in Pijnacker. Een verbeterpunt afkomstig uit de voorjaarscursus.

Ook deze groep cursisten was weer enthousiast en leergierig, met best al wat vogelkennis op zak. En dan is het leuk om voor de groep te staan. Naast de presentaties werd ook al zoekend en bladerend door de grote ANWB vogelgidsen, duidelijk dat er altijd weer meer te ontdekken valt over de vogelwereld. En het verveelt nooit. Tot ziens dan ook bij een van de vele excursies en (voorjaars-)wandelingen van de Vogelwacht.

PS: Ook in het voorjaar van 2025 (april) komt er weer een beginnerscursus. En het doet mij goed te melden dat de belangstelling voor deze cursus ook weer groot is. De cursus is al vrijwel is vol geboekt.