Door onvoorziene omstandigheden kan de lezing over de Nieuwe Driemanspolder helaas NIET doorgaan.

Door: Paul Hollander van Hoogheemraadschap Rijnland
Ecoloog van gemeente Zoetermeer
Datum: 9 april 2026
Locatie : De Natuurschuur, Linnaeuspad 3, 2616 LT Delft

De Nieuwe Driemanspolder (gebied tussen Zoetermeer, Den Haag en Leidschendam-Voorburg) is tussen 2017 en 2020 omgevormd van een agrarisch gebied naar een piekberging met een natuur- en recreatiefunctie. Tijdens de presentatie gaat Paul Hollander in op het functioneren van het Rijnlandse watersysteem, de uitdagingen als gevolg van klimaatverandering en specifiek waarom piekbergingen als de Driemanspolder noodzakelijk zijn. Jullie worden meegenomen in het ontwerpproces, de samenwerking met de omgeving en de realisatie.

Aansluitend zal één van de ecologen van de gemeente Zoetermeer ingaan op de natuur die zich daar inmiddels heeft ontwikkeld. In redelijk korte tijd is het een aantrekkelijk gebied geworden voor natuurliefhebbers, vele vogels huizen er, waaronder enkele zeldzame soorten. Maar ook vlinders, libellen, amfibieën en vissen. Het Hoogheemraadschap creëerde de kansen en partners zoals de gemeente Zoetermeer borduurden daarop voort.

Aleida van den Akker

Impressie van de Lezing over Microfotografie, gegeven door Wim van Egmond op 12 maart 2026

Wim van Egmond liet aan de 30 mensen in de zaal van de Natuurschuuur de wereld van het hele kleine zien. In de loop van tientallen jaren heeft hij technieken ontwikkeld en geperfectioneerd om met behulp van microscopen en uitgekiende belichtingen superkleine, zowel dode als levende, organismen in beeld te vangen. Met technieken als bijvoorbeeld ‘time lapse’. Dat heeft geresulteerd in adembenemende beelden die hij ons presenteerde. Van plankton, pantoffeldiertjes, bacteriën, schimmels, kleine bodemdiertjes, etc. Hij kreeg maar 2 uur op 12 maart, maar hij had wel materiaal voor 5 uur!

De beelden waren kunstwerken op zich. Het was goed te zien dat Wim een opleiding tot kunstenaar heeft afgerond. Maar tegelijkertijd toonden de beelden ook dat dat hele kleine leven zich bezig houdt met alledaagse zaken als groeien, verplaatsen, jagen, eten, poepen en zich voortplanten. Een quote van een toehoorder die online meekeek: “ik vond dat schoolslag zwemmende wezentje zo leuk, alsof hij demonstreerde hoe het moest…”.

Wim noemde speciaal nog de blauwalgen (cyanobacteriën); zij hebben de fotosynthese uitgevonden en daarmee de basis gelegd voor de verdere ontwikkeling van het leven.
Indrukwekkend waren ook zijn beelden van wormen in compost.

Dat Wim die beelden kon maken is o.a. te danken aan zijn enorme geduld. Niet alleen heeft hij monsters genomen van diverse plekken op de wereld. Hij heeft bijvoorbeeld meegevaren op de ‘Beagle, in het spoor van Darwin’ (Clipper Stad Amsterdam) om plankton in de oceaan te verzamelen, maar zijn microscoop-opstellingen kunnen soms weken staan om een paar seconden bruikbaar materiaal te krijgen. En soms mislukt het ook. ‘thats all in the game’.

Er waren 12 mensen die de lezing online zagen. Hun beeld zag er zo uit:

De beelden van Wim zijn op diverse andere plaatsen te zien, o.a. in televisiedocumentaires, hij heeft ook 7 jaar meegewerkt aan Micropia (Artis), de glazen wand daar is van hem.
Op zijn site : https://www.wimvanegmond.com staat meer info en zijn ook diverse beelden te zien.

In de zaal zat Justin Timmer, hij hield aantekeningen van de lezing bij in de vorm van tekeningen, een beeldverslag dus. Erg leuk.

Naast het portretteren van micro-organismen is Wim van Egmond, microfotograaf, al jaren bezig met het vastleggen van het bodemleven, bacteriën en schimmels. Zijn fascinerende beelden brengen de microkosmos tot leven en zijn te zien in films en tentoonstellingen over de hele wereld. Hij maakt gebruik van time-lapse technieken en opnamen door de microscoop.

Zijn werk was te zien in tentoonstellingen, televisiedocumentaires en bioscoopfilms, zoals “Onder het maaiveld”. Maak kennis met de wereld van micro-organismen, schimmels en het leven onder de grond.

Toegang is gratis. Het aantal plaatsen is beperkt, dus wees er tijdig bij.
Datum: 12 maart 2026
Plaats: DE NATUURSCHUUR
Adres: Linnaeuspad 3 2626LT Delft
Zaal open: 19:30
Aanvang en duur lezing: 20: 00 uur – 22:00

Georganiseerd door Natuurlijk-Delfland, in samenwerking met Vogelwacht Delft e.o. en IVN Delft https://www.ivn.nl/afdeling/Delft , https://www.vogelwachtdelft.nl  of https://natuurlijkdelfland.knnv.nl

Kijk ook op ons YouTubekanaal: https://www.youtube.com/@natuurlezingendelft

Kenmerkend voor begraafplaatsen is dat er weinig gebeurt. Nu en dan wordt er een graf gemaakt en een steen geplaatst etc. Dat biedt volop kansen voor de natuur. Daar kan in het onderhoud rekening mee gehouden worden. Er wordt vaak gekozen voor netjes houden en frequent alles kort maaien en schoon borstelen.

Het kan ook anders. Daarbij kan door extensief beheer de begraafplaats ook een rijk natuurgebied worden, waar (korst)mossen, planten, paddenstoelen, insecten, vogels en andere dieren een leefplek kunnen vinden. Zo’n plek is de begraafplaats van Zuidwolde in Drenthe, waar reeds vanaf het begin een extensief beheer wordt gevoerd en waar een verrassende rijke natuur zich heeft ontwikkeld met talloze bijzondere soorten.

Joop Verburg vertelt deze avond welke rijkdom dankzij dit beheer is ontstaan en laat beelden zien van de natuurlijke schoonheid en de bijzondere sfeer van dit gebied.

• Toegang is gratis. Het aantal plaatsen is beperkt, dus kom op tijd!
• Datum: donderdag 12 februari 2026
• Plaats: De Natuurschuur
• Adres: Linnaeuspad 3, 2626 LT Delft
• Zaal open: 19:30 uur
• Aanvang en duur lezing: 20:00 uur – 22:00 uur

Deze lezing is georganiseerd door Natuurlijk Delfland in samenwerking met Vogelwacht Delft e.o. en IVN Delft.

https://www.ivn.nl/afdeling/Delft , https://www.vogelwachtdelft.nl, htttps://www.natuurlijkdelfland.knnv.nl

Kijk ook op ons YouTubekanaal: https://www.youtube.com/@natuurlezingendelft

Marian Koning

“Altijd blijven opletten.”

Verslag van de lezing “Zee- en kustvogels langs de Nederlandse kust, invasies en influxen “, door Kees Mostert, 8 januari 2026

Nee, het werd geen invasie, maar het aantal bezoekers was groter dan verwacht: ondanks het winterse weer werd het gezellig druk in de Natuurschuur. Maar liefst 26 mensen in de zaal en 9 mensen online. We hadden het omgekeerd verwacht. Maar zowel de spreker als het onderwerp beloofden een interessante avond. Kees Mostert is een kenner, kan goed vertellen en Delft ligt vlak bij de kust.

Kust- en zeevogels.

Toch zul je zee- en kustvogels niet gauw in Delft aantreffen. Zeevogels bevinden zich op zee en broeden het liefst op een eiland. Kustvogels zie je vooral op de smalle band langs de zee. Voor het kijken naar zeevogels is Cap Gris-Nez, daar waar het Kanaal op z’n smalst is, een ideale plek. In het najaar en voorjaar trekken daar duizenden zeevogels langs. Maar zover hoeven wij niet te gaan. Op de Pier van Scheveningen is ook veel te beleven. Zeker bij aanlandige, stormachtige wind, dan komen ze dichterbij.
Het valt namelijk niet mee om vanaf de kust zeevogels ver weg te determineren. Dat heb ik tijdens excursies naar kustgebieden ook ervaren. Gelukkig zijn er dan ervaren vogelaars van de Vogelwacht om me heen met goede aanwijzingen, kennis en een telescoop.

De kennis van zeevogels is vanaf de jaren ’70 flink toegenomen. Vanaf die tijd is men begonnen met het tellen, wat makkelijker werd dankzij betere verrekijkers, telescopen en de mogelijkheden om naar de kust te komen. Maar zeevogels tellen is toch echt nog topsport, aldus Kees. Je moet goed kijken naar het silhouet, waar zitten de lichte plekken. Eén van de charmes van deze sport is de zee zelf. Die is zo ontzettend bijzonder en woest. En zien hoe al die vogels, zelfs de kleine stormvogels, de harde wind trotseren. Toch kan het voor de zeevogels ook uit de hand lopen en raken ze zo vermoeid dat ze op de basaltblokken gaan zitten of dood gaan.

Kees toonde vele foto’s van zee- en kustvogels en vertelde hierbij dat door klimaatverandering er soorten zijn die je nu veel minder ziet omdat ze meer in het noorden blijven. Zeekoeten, alken en ijseenden bijvoorbeeld zie je nu veel minder dan 50 jaar geleden.

Onverwacht kwam er een vogel in beeld die ik niet had verwacht en Kees ook niet toen hij aan het tellen was. Maar als je blijft doortellen en goed oplet, kan je verrast worden door bijvoorbeeld de velduil. Velduilen vliegen namelijk dwars over zee naar Scandinavië.

Invasies en influxen

Winters weer, zoals in deze dagen, is vaak aanleiding voor vogels om te gaan trekken. Maar ook al zijn nu de weilanden besneeuwd en de plassen bevroren, Kees ziet momenteel geen grote groepen die zich verplaatsen en vraagt zich af waarom dat zo is.

Oorzaken van verplaatsing van vogels is meestal voedselgebrek. Er is sprake van een invasie als er van een vogelsoort veel grotere aantallen ons land binnentrekken dan normaal. Ze komen voornamelijk uit Scandinavië of Siberië. Soms komt dat doordat er in hun broedgebied veel jongen groot zijn geworden dankzij bijvoorbeeld een mastjaar. Misschien dat dit de reden is van de enorme toename van pimpelmezen dit najaar. Strenge winters en ook droogte in de zomer in Zuid-Europa, kunnen dus tot voedselgebrek en dus tot invasies leiden. Het gaat dan om grote groepen vogels die zich op een plek bevinden waar ze eigenlijk niet thuishoren. Er wordt van influxen gesproken als het om enkele exemplaren gaat. Storm kan daarvan de oorzaak zijn, de vogels zijn dan de verkeerde kant opgeblazen.

De eerste strenge winter die Kees meemaakte was die van 1978/1979. Als middelbare scholier trok hij er veel op uit. In die winter ontdekte hij samen met Gerard een bijzondere vogel, een geelsnavelduiker zo bleek later. Een jong exemplaar. Gerard was in het rijke bezit van een fototoestel en had een zwart-wit foto gemaakt. Er was weinig kennis in die tijd en vogelgidsen brachten ook niet altijd uitkomst. Kees hield een dagboek bij en maakte tekeningen van de vogels. De bladzijde met de getekende notenkraker ( invasie in 1968, in 1992 een kleine influx) zal mij waarschijnlijk het beste bijblijven.

In die winter van 1978/1979 was er een invasie van de grote trap, ook wel trapgans genoemd. Er waren er 110 geteld in het Groene Hart en Flevoland. Kees speurde de weilanden tussen Delft en Zoetermeer af en ja, uiteindelijk kreeg hij er één in de kijker. De volgende dag zou hij gidsen voor de jeugdbond in Zoetermeer en hij had gehoopt dat ook zij de Grote Trap zouden zien. Dat mocht niet zo zijn, maar niet getreurd. Die dag zagen ze bij de Noorder Aa 3 grote Canadese ganzen, Dat was voor een deelnemer de topper van de dag. Zo zeldzaam waren ze in die tijd nog.

Kees sloot de lezing af met het tonen van twee vlinders, de rouwmantel en een Oosterse vos, om aan te geven dat je bij alle dieren, ook bij vlinders, invasies en influxen kan verwachten, dus altijd blijven opletten!

Voor de volledige lezing met foto’s en namen van de zee- en kustvogels en het volledige verhaal verwijs ik naar de opname van de lezing op ons you-tube kanaal:
https://www.youtube.com/@natuurlezingendelft