Home » Werkgroepen » Vogelwerkgroep (Pagina 2)

Categoriearchief: Vogelwerkgroep

Tel mee met Live-Atlas!

Peter Elfferich

In de periode van 2013-2015 is door ruim 2000 vogeltellers het veldwerk gedaan voor de Vogelatlas van Nederland. Omdat het duidelijk is dat de vogelbevolking in Nederland aan veranderingen onderhevig is worden door Sovon vogelonderzoek Nederland ieder jaar allerlei telprojecten gecoördineerd die veranderingen moeten registreren. Daarmee worden aantal trends en dichtheden berekend. Van een aantal soorten rond Delft zijn de laatste jaren de aantallen behoorlijk veranderd sinds het atlasproject. Zo zijn de weidevogels nog meer afgenomen en zijn de aantallen van algemene soorten als spreeuw, huismus en merel verminderd. Daarentegen is de cetti’s zanger verder toegenomen en lijkt er deze winter een invasie van vuurgoudhaantjes.

Selecteer eenvoudig een km-hok in de app

Sinds het verschijnen van de Vogelatlas is dan ook een nieuw telproject gestart: LiveAtlas. LiveAtlas geeft een actueel inzicht in trefkansen door het jaar heen, juist ook in de maanden waarin geen monitoring plaatsvindt. Meedoen aan LiveAtlas is een uitdaging voor iedere vogelaar. Of je nu een heel kilometerhok uitkamt of een rondje in je wijk loopt: elke soort telt. Ook de vogels die je alleen hoort zingen of roepen. En vogels die overvliegen. Door lijstjes bij te houden krijg je zelf een steeds beter beeld van (veranderingen in) het voorkomen van soorten in de gebieden waar jij actief bent.

Je kan op 3 manieren tellingen doen: zie ook de handleiding van Sovon.

De meest waardevolle telling is om in één uur alle vogels te tellen binnen één km-hok. Dit is vergelijkbaar met het atlaswerk.
Je kan ook een vrije route kiezen en langer dan een uur alle vogels tellen.
Tenslotte mag je ook een incomplete lijst invullen zolang je maar aangeeft dat de lijst incompleet is.

Belangrijk is dat je een inlogcode hebt voor Sovon en dat je de app Avimap download op mobiel of tablet en dat je GPS aanzet tijdens de telling.

Je kan de tellingen rond je eigen woonplek doen maar ook op iedere willekeurige plek in Nederland.

Zelf vind ik één uur tellen in een km-hok het prettigst omdat je precies weet wat er van je verwacht wordt. Wel merk ik dat één uur soms wat kort is om een heel km-hok te tellen zeker omdat het invoeren in de app in het begin wat tijd kost. Naast vogels is het ook mogelijk om zoogdieren, vlinders en libellen in te voeren. Na afloop kan je de aantallen uploaden naar de site van Sovon. Hier worden actuele overzichten per soort berekend over het land. Ook kan je alle waarnemingen direct exporteren naar waarneming.nl. Door regelmatig vaste km-hokken te tellen krijg je zelf, en ook Sovon,  een goed beeld van de ontwikkelingen van de soorten door het jaar heen.

Kijk eens op de site van Sovon naar de instructiefilmpjes van LiveAtlas en probeer eens een telling te doen. Naast een eigen lijstje bijhouden lever je ook een bijdrage aan het live bijhouden van de ontwikkelingen van vogelsoorten in Nederland.

 

Vogels kijken weer enorm populair door corona; hier wat tips voor beginners

Oorspronkelijk artikel Omroepwest – Rogier van der Zanden

DELFT – Door de lockdown zijn we genoodzaakt om ons vertier dicht bij huis te zoeken. De een bouwt een modelspoorbaan, de ander start een schildercarrière en heel veel mensen beginnen met het spotten van vogels. Nu duurt het wel even voordat je daar echt goed in bent, maar je moet ergens beginnen. Hans Zweekhorst en Gerard Dumaij van de Vogelwacht in Delft geven daarom een paar basistips voor de beginnende vogelaar.

Hans en Gerard kun je wel echt deskundigen noemen. Ze beoefenen de vogelhobby al jaren en zijn zeer actief bij de Vogelwacht, die in Delft onder meer excursies en cursussen organiseert. Die cursussen zijn zowel voor beginners als voor gevorderden. Bij de Vogelwacht merken ze dat de belangstelling voor het vogelen sinds corona enorm is toegenomen.

En dat is een goede zaak, vindt Hans Zweekhorst: ‘dat vind ik een zeer positieve kant van de pandemie. Je bent geneigd je eigen leventje in te richten. En dat kan zijn: via een corridor richting de snelweg. Maar nu moet je in je eigen omgeving om je heen gaan kijken. Op zoek naar plezier.’ Volgens Hans is dat de verklaring voor de populariteit van het vogelen. Voordat je net zoveel van het onderwerp weet als de mensen van de Vogelwacht zullen er heel wat jaren en wandelingen overheen gaan. Maar Hans en Gerard hebben wat tips voor beginners.

Vogels kijken is steeds populairder door corona

Tip 1: start ermee in het goede seizoen
We zitten momenteel in een lockdown, dus veel mensen hebben juist nu de tijd om met een nieuwe hobby te beginnen. Toch hebben Hans en Gerard een kleine domper te melden: eigenlijk is de winter niet het beste seizoen als je nog maar weinig ervaring hebt. Veel vogels zijn naar het zuiden vertrokken of houden zich stil, waardoor ze moeilijker te vinden zijn.
De ervaren vogelaar weet wel waar en hoe hij moet zoeken in deze tijd van het jaar, maar als je wilt beginnen, dan kun je dit het beste in het voorjaar doen. Wanneer je dagelijks getrakteerd wordt op uitgebreide fluitconcerten en broed- en baltsgedrag. In de lente zijn de vogels gewoon prominenter aanwezig. Neem nu de indrukwekkende kolonie lepelaars, die mede dankzij de inspanningen van de Vogelwacht een vaste broedplek hebben op een eiland in de Delftse Hout. Als je er in het voorjaar wandelt lopen ze gewoon voor je op het pad. Maar nu zijn de nesten leeg en zitten de lepelaars in zonniger oorden. Zij wel.

Tip 2: ga vroeg op pad, of juist laat
Als je hier serieus werk van wilt maken, dan moet je er geen problemen mee hebben om vroeg uit de veren te gaan. ’s Morgens vroeg worden de vogels wakker, die hebben de nacht achter de rug. Ze hebben trek en gaan op zoek naar voedsel. Maar ze willen ook laten ook laten horen dat ze er zijn. Ze fluiten zich schor om dat andere mannetje weg te jaren en dat vrouwtje te lokken. Dus dat zijn de actiefste momenten’, vertelt Hans Zweekhorst.
Als je nu echt geen ochtendmens bent dan zou je het ook nog aan het einde van de dag kunnen proberen. ‘Als de zon een beetje gaat zakken dan beginnen ze ook allemaal nog weer even te foerageren en te zingen, omdat ze de nacht weer in moeten gaan’.

Tip 3: koop een goede verrekijker
Over verrekijkers valt van alles te zeggen. Hij is essentieel als je serieus vogels wilt spotten. En het is niet verstandig om die online te kopen, want je moet hem op zijn minst even in de hand gehad hebben.
Gerard Dumaij vertelt waarom: ‘Je moet echt even kijken of hij lekker in de hand ligt. Of je hem goed kunt scherpstellen. Wat voor de ene een fijne verrekijker is, is voor de ander een ding waar hij niet goed mee om kan gaan’. Hans vult hem aan: ‘Die vogeltjes zijn over het algemeen klein. Zet je daar een goede kijker op, dan zie je pas echt de verschillen tussen bijvoorbeeld een rietzanger of een kleine karekiet’.

Tip 4: neem een goede vogelgids mee
Een goede vogelgids is altijd een beetje versleten en beduimeld. ‘Een vogelgids die er na jaren nog helemaal netjes uitziet is namelijk nooit gebruikt’, zegt Gerard. Verder is de indeling van de gids belangrijk. Als het goed is dan loopt die ‘van nat naar droog’, dus de watervogels voorin en dan langzaam richting de roof- en zangvogels.
Ook belangrijk: koop een gids met tekeningen in plaats van foto’s. ‘Een foto is een lastige manier om een vogel weer te geven’, volgens Hans. ‘De lichtinval, de schaduwwerking… sommige zeldzame vogels zijn wat lastig om te fotograferen. Die komen nooit zo mooi uit als een getekend exemplaar.

Tip 5: denk niet gelijk dat je een expert bent
Als je echt verstand wilt hebben van vogels, dan is twee keer een boswandelingetje maken niet genoeg. Je moet heel veel vlieguren maken voordat je van jezelf kunt zeggen dat je een beetje kenner bent. Bij de Vogelwacht Delft vinden ze het leuk dat de belangstelling zo groot is, maar het liefst zouden ze willen dat mensen eerst wat cursussen bij hen komen volgen.
Dankzij allerhande apps is het tegenwoordig vrij makkelijk om waarnemingen door te geven, maar die zijn niet allemaal even betrouwbaar. ‘we merken aan het gehalte van de waarnemingen die worden doorgegeven dat er echt wel wat mag worden bijgeschaafd aan de kennis. Laten we het daar maar op houden’, lacht Gerard.

‘Het lijkt hier wel Texel!’

Toine AndernachIeder jaar gaat hij met vogelvrienden naar een gebied aan de randen van Europa, maar dat wel binnen de Europese vogelgidsen valt. Maar zijn dierbaarste gebied ligt een stuk dichter bij huis: het Kraaiennest. Hij is er sinds kort zelfs beschermheer van. Een interview met John Kleijweg.

Het ontstaan

John en het Kraaiennest hebben een gemeenschappelijke geschiedenis: 25 jaar geleden werd de ontwikkeling van het Kraaiennest gestart en toen begon John daar te vogelen. De Noordplas zou een surfplas moeten worden maar daar werd niet op gesurft omdat de bomen alle wind tegen hielden. En de Zuidplas moest een strandplas worden maar daar ging nooit iemand zwemmen: het werd een hondenuitlaatplek met veel poep.

Van zwemplas naar gruttoplas

Zeven jaar geleden dacht John: ‘Waarom laten we het peil van de Zuidplas niet zakken zodat die aantrekkelijk wordt voor steltlopers?’. Een paar jaar later kwamen er allerlei mogelijkheden voor subsidies langs en toen was het nu of nooit voor het Kraaiennest. John riep ambtenaren bij elkaar, organiseerde een excursie en vertelde enthousiast over zijn ideeën.

Vanwege allerlei beren op de weg hebben ze daar nog drie jaar over nagedacht maar uiteindelijk kreeg John de juiste mensen mee. Het zou weer drie jaar duren voordat het hele traject was doorlopen. In het Weidevogelpact* kon met IODS-gelden (compensatiegelden voor de A4) een impuls worden gegeven aan de weidevogels. Een van de projecten werd het Kraaiennest en onder aanvoering van John kon de Zuidplas omgetoverd gaan worden tot een waar Gruttopia. Daarbij kreeg hij veel hulp van betrokken organisaties, vrijwilligers en van zijn steun en toeverlaat Floor Koornneef, die in dienst is van het Weidevogelpact.

Vissen, honden en oeverzwaluwen

Het werd najaar 2020 en nu begon het pas: de pomp om het waterniveau te laten zaken moest worden aangepast, de vissen moesten naar andere plassen worden gebracht en er moesten eilandjes worden aangelegd. En wat te doen met de honden die massaal in het Kraaiennest worden uitgelaten? Er werd rond de plas een gracht van 10 meter breed en 1 meter diep gegraven en er werd een hek geplaatst waardoor de honden niet naar de eilandjes kunnen zwemmen. John: ‘Ik had 20 vrijwilligers opgetrommeld en in twee dagen tijd hebben we 1200 meter hek neergezet. Onvoorstelbaar!’ En om het geheel af te maken werd er een oeverzwaluwwand geplaatst.

Nu

‘Nu is de plas van iedereen: veel mensen weten hoe hij tot stand is gekomen. Vrijwilligers die geholpen hebben, zijn onze ambassadeurs.’ En dat de gehele operatie een succes is blijkt uit de vogels die de plas in het voorjaar van 2021 hebben gevonden: honderden grutto’s en allerlei steltlopers konden hier in maart en april opvetten om in de nabijgelegen weilanden te gaan broeden. Ook is er op de eilanden volop gebroed: 23 paar kluten, 15 paar visdieven, 2 paren kleine plevieren, 1 paar scholeksters en 4 paar kokmeeuwen. En de oeverzwaluwwand heeft ruim 100 broedparen opgeleverd.

Bij de Noordplas hebben bruine kiekendieven gebroed die drie jongen hebben gekregen. Ze zijn erg populair. John: ‘Ik ontmoette een man die elke dag zonder verrekijker naar de bruine kiekendieven kwam kijken. In zijn beleving waren het ‘balletdansers’. Dat zal ik nooit vergeten.’

Het onderhoud ligt volledig in onze handen. Op de eilandjes moet de vegetatie kort blijven, er zijn schelpen uitgereden. Langs de kanten is gras gezaaid om afkalving te voorkomen. En schapen moeten het gras kort houden. Het blijft niet beperkt tot de plas: bij het standbeeld is een wintervoederakker aangelegd met koolzaad, graan en zonnebloemen voor vinkachtigen als kneuen, putters, vinken en groenlingen. De oeverzwaluwwand moet ieder jaar worden schoongemaakt.

Toekomstplannen

Hoe ziet het Kraaiennest er over 5 jaar uit? ‘Zolang ik er nog bij betrokken ben, ziet het er hetzelfde uit als nu: dan zijn we erin geslaagd om de begroeiing (riet en wilgenopslag) tegen te houden. Grote instanties kunnen goed aanleggen en subsidies aanvragen, maar er is nooit geld voor onderhoud. Daarom ben ik zo blij met onze vrijwilligers. We gaan een kwart van het eiland kaal houden en daarvoor is 30 kuub schelpen nodig. En we maken een ijsvogelwandje, speciaal voor de fotografen. Dat kan niet te dicht bij de oeverzwaluwen, want die twee gaan niet echt samen. De ijsvogels zijn erg territoriaal en pikken de jonge oeverzwaluwen uit de nesten.’

John is een toegewijde, ondernemende en verbindende vogelbeschermer en dat werpt zijn vruchten af. John, met een grote glimlach: ‘Ik ben het meest trots op de grutto’s die massaal naar de plas kwamen: op het hoogtepunt waren dat er maar liefst 380! En dat daar veel vogelaars op af kwamen was fantastisch. Iemand zei ‘het lijkt hier wel Texel!’’.

Fotos: Renata de Wit

*Het Weidevogelpact is opgericht in 2013 en is een samenwerking van agrarische natuurvereniging Vockestaert, LTO, Natuurmonumenten, Natuurlijk Delfland en Vogelwerkgroep Midden-Delfland met als agendapartners het Waterschap, Staatsbosbeheer, de Gemeente en de Provincie.

Scholekster, van weidevogel naar stadsvogel. Ook in Delft e.o. ? – oproep tot inventarisatie

De afgelopen jaren is de scholekster steeds vaker in de bebouwde kom van de stad waar te nemen. Niet alleen foeragerend maar ook broedend; en met succes. In Assen (Drenthe) worden al een aantal jaren de broedende ‘bonte pieten’ geïnventariseerd en het blijkt dat scholeksters in de stad een beter broedresultaat laten zien dan die in het buitengebied. Ook neemt het aantal broedende paartjes in het landelijk gebied rond Assen af. Ondanks alle gevaren die er in de stad zijn (roofvogels, incl. meeuwen en kraaien, katten en gevaar van val van grote hoogte) doet de scholekster er het dus relatief goed.

Ook in en rond Delft zijn er inmiddels succesvolle broedgevallen bekend. Drie jaar geleden liep een paartje met 3 juvenielen te foerageren langs de Schoemakerstraat. Vorig jaar bracht een paar twee jongen groot op een plat dak aan de Maria Strickhof in de wijk Vrijenban en broedde er een paartje op het hoge flat aan Jan Thomeélaan (Buitenhof). Ook broedt er al een aantal jaren een paartje op het groene dak van het (nieuwe) gemeentehuis van de gemeente Midden Delfland in Schipluiden.

Ik ben, als stadsvogeladviseur Delft e.o., benieuwd naar de broedgevallen en uiteraard de resultaten van deze broedgevallen in en rond Delft dit jaar. Ik doe hierbij dan ook een oproep om (vermoedelijke) broedgevallen bij mij te melden via p.aaldring@planet.nl  liefst met zoveel mogelijk details en indien mogelijk met foto’s.

In een tabel worden de resultaten van delft samengebracht : Scholeksters in Delft overzicht 2016_2017_2019 v02 PA.pdf .

Zie ook : https://www.scholeksterophetdak.nl/

Alvast hartelijk dank voor uw medewerking.

Pieter Aaldring, stadsvogeladviseur Delft.

Jonge slechtvalken geringd

Bart VastenhouwEn dan zijn de jonge slechtvalken weer geringd. Het ging afgelopen vrijdag erg snel, binnen 30 minuten zaten de vier kuikens weer op het nest. Martin deed vandaag het ringen en Ronald noteerde alle gegevens voor de database. Nadat de kuikens geringd en wel weer waren teruggezet waren de oudervogels ook weer snel bij de nestkast en was het leed weer geleden. Behalve het nakomertje waren alle kuikens goed op gewicht. Het betrof dit jaar twee mannen en twee vrouwen.

Naar Geluiden

Bijzondere waarnemingen in regio

→ zie kaart

Uit het jaaroverzicht 2021

... meer informatie over het jaaroverzicht ...

Activiteiten

dec
1
do
20:00 Lezing: Zestig jaar Vogelwacht i...
Lezing: Zestig jaar Vogelwacht i...
dec 1 @ 20:00 – 22:00
Lezing: Zestig jaar Vogelwacht in Delft en omstreken!
Locatie : De Papaver – Delft Datum : donderdag 1 december 2022 Aanvang : 20:00 (tot ongeveer 22:00) Toegang gratis, Ook online te bekijken, kijk voor de link op de websites van Vogelwacht Delft, IVN-Delft, … Lees verder
dec
10
za
08:00 excursie: Arkemheen/Oostvaarders...
excursie: Arkemheen/Oostvaarders...
dec 10 @ 08:00 – 17:00
Zaterdag 10 december, Arkemheen/Oostvaardersplassen, auto-excursie Start: Korftlaan tegenover de Papaver om 8.00 uur Kosten € 0,07 per kilometer Informatie en aanmelden op donderdagavond 8 december tussen 19.00 uur en 21.00 uur bij Gert van der … Lees verder
jan
12
do
20:00 Lezing: Planktonium
Lezing: Planktonium
jan 12 @ 20:00 – 22:00
Locatie : De Papaver – Delft Datum : donderdag 12 januari 2023 Aanvang : 20:00 (tot ongeveer 22:00) Fotograaf en filmmaker Jan van IJken verzamelde op diverse plekken in Nederland plankton uit zowel zout-als zoet … Lees verder
jan
14
za
08:00 excursie: De Kwade Hoek/Stellend...
excursie: De Kwade Hoek/Stellend...
jan 14 @ 08:00 – 16:00
Zaterdag 14 januari 2023, De Kwade Hoek, auto-excursie Start: Korftlaan tegenover de Papaver om 8.00 uur Kosten € 0,07 per kilometer Informatie en aanmelden op donderdagavond 12 januari tussen 19.00 uur en 21.00 uur bij … Lees verder
feb
9
do
20:00 Lezing: De campus als proeftuin
Lezing: De campus als proeftuin
feb 9 @ 20:00 – 22:00
Locatie : De Papaver – Delft Datum : donderdag 9 februari 2023 Aanvang : 20:00 (tot ongeveer 22:00) De campus zou een proeftuin moeten zijn voor de steden van de toekomst. De stad heeft al … Lees verder

Thank you for your upload