Home » Nieuwsbrief

Aanmelden voor de nieuwsbrief

Wilt u niets missen, abonneer u dan op de nieuwsbrief.

Volg ons op Facebook

Onze sponsors

Voorjaarswandeling Delftse Hout

Op 23 maart, 30 maart, 6, 13, 20, 27 april, steeds van  7:00 tot ongeveer 10:00 uur
Aanmelden: is niet nodig.
Start: Korftlaan tegenover de Papaver

Tureluur

Met de komst van de lente organiseert de Vogelwacht Delft zes wandelingen in Delftste Hout. We starten aanstaande zaterdag.

Een wandeling duurt ongeveer 2-3 uur. Om 7.00 uur staat er een gids klaar, elke week iemand anders. Tientallen soorten kun je op een ochtend als deze op je lijstje zetten. Slobeenden of een wintertaling op de plassen, broedende eenden in de geknotte wilgen, drukte in de weilanden, noem het maar op. Aan de Korftlaan is al verschillende keren een ijsvogeltje gezien, tijdens vier voorjaarswandelingen!

Als je alle wandelingen hebt meegelopen ken je de leuke vogelkijk plekken in de omgeving van Delftse Hout. Zoveel natuur zo dichtbij!

Beginnerscursus Vogels Kijken 2019

In 2019 organiseert de Vogelwacht Delft e.o. weer een cursus “Vogels kijken voor beginners”. Tijdens deze cursus wordt volop aandacht besteed aan het herkennen en op naam brengen van vogels, waarbij ook het herkennen van  vogelzang een grote rol speelt. Daarnaast wordt er aandacht besteed aan broedvogels en worden praktische zaken behandeld zoals vogelgidsen en verrekijkers. De cursus wordt op vier avonden gegeven: do 28 maart, do 4 april, woe 10 april en woe 17 april in de Natuurschuur aan het Linneauspad 3 in Delft (per auto bereikbaar via afslag Ikea). Daarnaast worden op de opvolgende zaterdagochtenden excursies gegeven vanaf dezelfde locatie om de theorie in de praktijk te oefenen. Voor niet-leden van de Vogelwacht Delft bedragen de kosten € 40,- voor leden € 30,- dit is inclusief cursushandleiding.

Cursusdata: donderdag 28 maart, donderdag 4 april, woensdag 10 april en woensdag 17 april 2019.
Tijd: 19:30-22:00 uur.
Excursies: za 30 maart, 6, 13 en 20 april. Vanaf 07:00 tot ongeveer 09:00 uur.
Locatie: De Natuurschuur, Linnaeuspad 3 in Delft (zijweg van de Korftlaan).
Organisatie: Vogelwacht Delft en Omstreken.
Kosten: Leden € 30,-, niet-leden € 40,-
Informatie en/of aanmelden: Uiterlijk 25 maart 2019  bij Peter Elfferich (015-3613259; e-mail elfferich13@hetnet.nl ).

Hoe komt de (schol)ekster aan zijn naam?

Toine AndernachDe ekster is al sinds lange tijd een inspiratiebron voor de naamgeving van verschillende andere vogels. Zo is dennenekster een oude volksnaam voor de notenkraker en houtekster de officiële Friese naam voor de gaai, beide net als de ekster lid van de familie van kraaiachtigen (Corvidae).

Ekster kan waarschijnlijk worden herleid tot het West-Germaanse *ago dat de puntige/scherpe betekent. En dat kan zowel op de snavel als op de staart slaan. Er bestond voor de ekster waarschijnlijk ook een samenstelling *aga-str-jon dat de basis vormde voor het woord voor ekster in verschillende andere talen. Het tweede deel *star(r)a(n) betekent spreeuw. Het Engelse starling komt daar vandaan (Kroonen, 2013).

Maar we hebben ook een paar eksters die geen familie van de ekster zijn. De klapekster en de scholekster danken het tweede deel van hun naam alleen aan hun verenkleed dat ook zwart-wit is. Ook het eerste deel van klapekster is trouwens misleidend: klap is afgeleid van klappen/kletsen/praten dat sommige vogels van de mens kunnen leren.  Dat kan de ekster echter wel, maar de klapekster helemaal niet. Klapekster is daarom een voorbeeld van een wel heel erg verkeerd terechtgekomen naam.

Maar waar komt schol van de scholekster dan weer vandaan? Volgens Eigenhuis (2004) en Blok en ter Stege (2008) zou schol afkomstig kunnen zijn van schelp of afgeslepen schelp. De scholekster splijt met zijn snavel de schelpen van mosselen en andere schelpdieren open. Philippa e.a. (2003-2009) beargumenteren echter dat het volgens de geldende klankwetten niet mogelijk is dat schol is afgeleid van schelp of schel.

In het Middelnederlands, dat tussen ongeveer 1200 en 1500 in onze streek werd gesproken, waren al drie betekenissen van het woord schol bekend: aardkluit, ijsschots en soort platvis. De scholekster eet geen schol, dus de verklaring soort platvis lijkt daarmee af te vallen. En ijsschots klinkt ook niet erg aannemelijk. Philippa e.a. (2003-2009) denken aan aardkluit of schijf klei als meest voor de hand liggende betekenis. Die aardkluit zou dan de plaats zijn waarop je de scholeksters kunt vinden.

Maar via een andere ingang zouden we misschien toch weer bij schol in de betekenis van soort platvis uit kunnen komen. Wilms (2016) wijst ons namelijk op een andere interessante verklaring die al in deel 1 van de Nederlandsche Vogelen (1770) wordt gegeven:

“In den tyd, waer in op onze Eilanden en langs onze kust veel werks gemaekt wordt van ’t zouten en droogen van Schollen en Scharren, vindt men deeze vogelen overvloedigst, en men heeft waergenomen, dat zy, wanneer hunne veiligheid daer mede niet gemoeid is, die plaetsen ’t meest in ons Duin bezoeken, op de welken het Schollegrom, d.i. de Ingewanden der zoo even gemeldde vischen, wordt nedergesmeeten; daer zy dan op die wegwerpselen, dik bezet met keinere schelpvisschen uit de robben der scharren en schollen, koomen aezen. Dit kan misschien de aenleiding aen onze Zeedorpelingen gegeeven gehad hebben, om deeze vogelen Scholaeksteren te noemen… (…)”

De ingewanden van de schol (grom) werden als restafval van de visserij op een hoop gegooid. Scholeksters kwamen af op dit zogenaamde schollegrom om daar de meegekomen schelpdieren te verorberen. En om die reden zou de scholekster dus z’n naam hebben kunnen krijgen. Ik denk dan wel: waarom heet ie dan geen gromekster? Wie ’t weet mag ’t zeggen…

Gebruikte bronnen

Blok, H., ter Stege, H. (2008). De Nederlandse vogelnamen en hun betekenis. Leidschendam/Waalre: in eigen beheer.

Eigenhuis, K.J. (2004). Verklarend en etymologisch woordenboek van de Nederlandse vogelnamen. Amsterdam: Stichting Dutch Birding Association.

Nozeman, C. & Sepp, C. (Herdruk 2015). Nederlandsche Vogelen 1770-1829. Tielt, België: Lannoo, Den Haag: KB.

Philippa, M., F. Debrabandere, F., Quak, A., Schoonheim, N. en van der Sijs, N. (2003-2009). Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam.

Wilms, H. (2016). Wetenschappelijke namen van de Vogels van Europa, op http://www.wnve.nl.

De afbeelding komt uit: Dresser, H.E. (1871-1881). A History of the Birds of Europe, including all the species inhabiting the Western Palæarctic Region, Vol. 2, London: published by the author.

Afwerking oeverzwaluwwand

Leo MeewisseAfgelopen weekend hebben we de oeverzwaluwwand gereedgemaakt. 218 gaten bijgevuld met leemzand en de gladde wandplaten aan de kopzijden ruw gemaakt met tegellijm. Mooie voedingsbodem voor korstmossen en algen. Bovenop ingezaaid met een bijen bloemen mengsel. Inmiddels heeft een scholekster er al een nest kommetje gecreëerd.

Verslag van de Kop van Noord-Holland excursie op zaterdag 23 februari 2019

Hans de WinterAlweer de 8e keer dat ik een groep liefhebbers vanuit Delft meenam naar de waddenkust van Noord-Holland, een prachtig vogelrijk gebied. We waren met zijn tienen: Hans, Margreet, Joke, Petra, John, Loet, Marti, Evelien, Gerda en de bijna jarige Albert. Met de drie beschikbare auto’s (Hans, Joke en Petra) reden we naar den Oever. Dat ligt niet naast de deur maar dankzij het uitstekende Nederlandse snelwegennet ben je er in 1 ¼ uur. Vorig jaar trotseerden we een snijdende koude noordoosten wind, wel met veel zon. Dit jaar was het weliswaar fris bij het opstaan maar het werd een prachtige lentedag. En dat midden in het winterseizoen. De foto’s bij dit verslag zijn van Petra.

Onze eerste stop was de Zuiderhaven van den Oever en wel de landzijde. Op het water van de haven en in de boomrijke groenzoom er om heen, zagen en hoorden we de te verwachten soorten: baltsende futen, heel veel kuifeenden, nonnetje (vrouwtje), dodaars, wilde eend, aalscholver, grote mantelmeeuw, zilvermeeuw, stormmeeuw (die met dat vriendelijke gezicht), kokmeeuw, meerkoet, waterhoen, pimpelmees, koolmees, staartmees, matkop, groenling, vink, putter, winterkoning, heggenmus, merel, spreeuw, kauw, kraai, ekster, holenduif, houtduif en Turkse tortel. De oeverzwaluwenwand was nog verlaten maar zag er keurig onderhouden uit.

De tweede stop was ook nog in de Zuiderhaven maar dan de IJsselmeerzijde. Daar ook weer vele kuifeenden, futen en dodaars, maar ook grauwe ganzen, tafeleend, scholekster, knobbelzwaan, nijlgans en blauwe reiger. Een genot om naar te kijken was het vliegende showballet van een zeer grote groep tureluurs. Als ze neerstreken op de dijk langs het IJsselmeer leken het wel snoepjes met al die rode poten. Ook een veldleeuwerik kwam overvliegen. Een bonus was het vrouwtje roodborsttapuit met dank aan de fietsende vogelaar en fotograaf. Het mannetje roodborsttapuit was niet meer te vinden. Evelien dacht een slechtvalk te zien in een mast aldaar maar hij vloog weg voor we nader konden kijken. Gelukkig werd dat later bij het marine terrein bij den Helder goed gemaakt.

(meer…)

Naar Geluiden

Bijzondere waarnemingen in regio

Activiteiten

apr
26
vr
19:00 Avondexcursie Vockestaert
Avondexcursie Vockestaert
apr 26 @ 19:00 – 22:00
Start: Begin fietspad langs Abtswoude (kruising Abtswoude met Nieuwe Mantjeskade). Informatie en aanmelden: op donderdagavond 25 april tussen 19.00 en 21.00 uur bij Peter Jacobs. Tel: 06-33790975 We rijden door een mooie omgeving over fietspaden … Lees verder
apr
27
za
07:00 Voorjaarswandeling Delftse Hout
Voorjaarswandeling Delftse Hout
apr 27 @ 07:00 – 10:00
Data: 23 maart, 30 maart, 6, 13, 20, 27 april, 07.00 uur Aanmelden: is niet nodig. Start: Korftlaan tegenover de Papaver Met de komst van de lente worden er in Delftste Hout zes wandelingen georganiseerd … Lees verder
mei
4
za
04:00 Nachtegalentocht Meijendel
Nachtegalentocht Meijendel
mei 4 @ 04:00 – 12:00
Start: Korftlaan tegenover de Papaver Informatie en aanmelden: op donderdag 2  mei tussen 19.00 en 21.00 uur bij Hans de Winter. Tel: 06-22026848 Ongelofelijk vroeg je bed uit om te genieten van de meest spectaculaire … Lees verder
mei
11
za
09:00 Nationale Vogelweek fietsexcursi...
Nationale Vogelweek fietsexcursi...
mei 11 @ 09:00 – 12:00
Start: Korftlaan tegenover de Papaver Informatie en aanmelden: Via de website van de nationale vogelweek https://www.vogelweek.nl/wat-is-er-te-doen/details/?excursie=2172  of mailen naar iekedeleeuw@planet.nl. Deze excursie valt in de Nationale Vogelweek. Een mooie gelegenheid om mensen van buitenaf kennis … Lees verder
mei
18
za
07:00 Veluwe
Veluwe
mei 18 @ 07:00 – 16:00
Start Korftlaan tegenover de Papaver Kosten € 0,07 per kilometer Informatie en aanmelden op donderdag 16 mei! tussen 19:00 en 21:00 uur bij Gert van der Horn. Tel.015-285 2802 De Veluwe is een prachtig groot … Lees verder