Home » Actviteiten » Lezingen » Boeren, wormen & Vogels: Impressie Lezing van Jeroen Onrust

Aanmelden voor de nieuwsbrief

Wilt u niets missen, abonneer u dan op de nieuwsbrief.

Volg ons op Facebook

Onze sponsors

Boeren, wormen & Vogels: Impressie Lezing van Jeroen Onrust

Aleida van den AkkerOp donderdag 11 februari 2021 via zoom.

Er waren ongeveer 120 deelnemers die ademloos naar het verhaal van Jeroen Onrust hebben gekeken en geluisterd. Thuis wel te verstaan, want vanwege corona was dit opnieuw een lezing die volledig online werd gegeven. Na afloop gingen vele duimpjes omhoog.

Wormen

We wisten niet dat er zoveel over wormen verteld kon worden. In ieder geval teveel om allemaal in deze impressie op te nemen.  Er zijn maar weinig mensen die onderzoek doen naar regenwormen. En dat is eigenlijk best wel gek, gezien de belangrijke plek die ‘de regenworm’ in het ecosysteem in neemt. Er zijn 25 soorten regenwormen in Nederland, Jeroen liet ons van enkele een aantal foto’s zien. Er worden drie groepen onderscheiden: de pendelaars die van de oppervlakte naar beneden heen en weer gaan, de strooiselbewoners, die aan de oppervlakte blijven en de bodembewoners die in de bodem blijven. De eerste twee groepen vormen samen de groep van de rode wormen (24% van totaal) en de laatste groep zijn ook wel de grijze wormen (76% van totaal). Alle wormen samen zorgen met hun gegraaf en het omzetten van organische stoffen als blaadjes en strootjes voor een goede structuur van de bodem.

Wormen en vogels

Jeroen leerde ons dat dit onderscheid in groepen belangrijk is voor de verschillende soorten vogels die de regenwormen eten. Vogels met een korte snavel, bijvoorbeeld de kievit, zijn de zichtjagers (sporen de worm op met hun ogen) en eten dus vooral rode wormen. Vogels met een lange snavel, bijvoorbeeld de grutto, zijn vooral tastjagers, die de wormen dieper in de grond kunnen bereiken, zij kunnen dus ook grijze wormen eten.

Om te kijken hoe vogels reageren op de aanwezigheid van wormen heeft Jeroen een aantal goudplevieren (met korte snavel, dus zichtjager) gezenderd. Omdat wormen vooral ‘s nachts naar boven komen, jagen de vogels vooral ’s nachts. En vooral op de velden met veel wormen. Dat werd mooi aangetoond met het zenderonderzoek. Soms zie je de vogels ook overdag foerageren, dan hebben ze ‘s nachts onvoldoende kunnen eten, bijvoorbeeld omdat het te droog is en de wormen in de diepere lagen van de bodem blijven. Je ziet ze dan zelfs op grasveldjes in de stad naar wormen zoeken.

Wanneer zijn er veel wormen?

Jeroen heeft onderzoek gedaan naar de invloed van regen, kou, landgebruik en soort bemesting op de aanwezigheid van wormen. Liggend op zijn karretje, ’s nachts met zijn hoofdlamp, gleed hij over de bodem om ze te tellen. Schokkend was het om te zien dat in een maisveld maar héél weinig wormen aanwezig waren, terwijl in kruidenrijk grasland in een goede maand wel 800 wormen per m2 werden aangetroffen.  Het toedienen van drijfmest via injecteren is ook nadelig voor de wormen, maar stalmest, met al die strootjes, had wel een gunstig effect. Hij liet ons een grappige foto zien van grond die was bemest met stalmest en waarvan de strootjes allemaal rechtop stonden. Het werk van de wormen! Ook liet hij een filmpje zien van een worm die met zo’n strootje bezig was. Je gaat zo toch heel anders tegen wormen aankijken.

Vragen

Via de chat konden mensen vragen stellen.

  • Hoe krijg je wormen in je tuin en wat kun je doen aan een platgereden bodem ?

De bodem zoveel mogelijk met rust laten, niet spitten, toedienen organische (stal)mest, en via de chat kwam ook nog de tip: diepwortelende gewassen telen, bijvoorbeeld rogge.

  • Kan een worm verder leven als hij doormidden is gekliefd?

Dé vraag waar iedereen mee zit.  Antwoord: als je een worm door midden snijdt krijg je geen twee wormen maar gaat hij meestal dood. Wormen hebben wel een herstelvermogen maar dat  gaat alleen op als de worm dicht bij zijn achtereindje is gekliefd. In dat geval kan het zijn dat de worm er weer een eind aan breidt, en leeft dan weer verder. Het andere stukje gaat dan wel gewoon dood.

Vervolg

Jeroen is nog niet klaar met het wormenonderzoek. Hij gaat meewerken aan het Grutto Landschappen Project dat tot 2025 in Friesland zal gaan lopen.  We hopen dat hij dan de resultaten weer bij ons kan komen vertellen

Deze pagina is 117 keer bezocht
Naar Geluiden

Bijzondere waarnemingen in regio

→ zie kaart

Activiteiten

dec
11
za
08:00 Excursie: Arkemheen/Oostvaarders...
Excursie: Arkemheen/Oostvaarders...
dec 11 @ 08:00 – 16:00
Zaterdag 11 december, Arkemheen/Oostvaardersplassen, auto-excursie Start: Korftlaan tegenover de Papaver om 8.00 uur Kosten € 0,07 per kilometer Informatie en aanmelden op donderdagavond 9 december tussen 19.00 uur en 21.00 uur bij Gert van der … Lees verder
jan
13
do
20:00 Lezing: Africa Wood Grow
Lezing: Africa Wood Grow
jan 13 @ 20:00 – 21:00
Roeland Lelieveld liep in 2005 stage in Kenia. Hij zag daar de gevolgen van ontbossing, maar ook een oplossing: herbebossing! En waar anderen blijven steken in de gedachte, heeft Roeland gewoon gedaan. Met het spaargeld … Lees verder
jan
15
za
08:00 Excursie: De Kwade Hoek
Excursie: De Kwade Hoek
jan 15 @ 08:00 – 16:00
Zaterdag 15 januari 2022, De Kwade Hoek, auto-excursie Start: Korftlaan tegenover de Papaver om 8.00 uur Kosten € 0,07 per kilometer Informatie en aanmelden op donderdagavond 13 januari tussen 19.00 uur en 21.00 uur bij … Lees verder
feb
10
do
20:00 Lezing: Vogelatlas
Lezing: Vogelatlas
feb 10 @ 20:00 – 21:00
Vogels moeten zich voortdurend aanpassen, aan veranderingen in gebieden, aan andere landbouwmethoden en aan het veranderende klimaat. De Vogelatlas, die in november 2018 werd gepresenteerd, brengt de trends en ontwikkelingen van de vogelstand in beeld, … Lees verder
mrt
10
do
20:00 Lezing: Wie is de bij ?
Lezing: Wie is de bij ?
mrt 10 @ 20:00 – 21:00
door Linde Slikboer (EIS Kenniscentrum Insecten) Na de noodkreet van wetenschappers dat het niet goed gaat met bijen en andere insecten is de aandacht voor “de bij” sterk toegenomen. Helaas blijft de broodnodige kennis over … Lees verder